Gekomen voor elkaar en de paus

Keulen is belegerd door katholieke jongeren. Vandaag kwam paus Benedictus aan voor de Wereldjongerendagen.

Haastig schuiven de aken over de Rijn. Stroomafwaarts, nog net herkenbaar in het schijnsel van een bijna volle maan. Het water klotst tegen de rotsblokken van de oeverpromenade. Uit luidsprekers klinken liturgische liederen.

De duizenden jongeren zijn stil. Groepsgewijs schuifelen ze richting binnenstad. Ze bidden. Ze zwijgen, samen. Als ze iets zeggen gebeurt dat met gedempte stem. Ze dragen vlaggen. Polen. Turkije. Frankrijk. Australië. Oekraïne, Beieren. Twee zwarte jongens gehuld in de kleuren van Zuid-Afrika fotograferen een flat met een sierlijke gele ster. Jongens uit Chicago applaudisseren gedempt voor meisjes uit San Diego. De Stars and Stripes wappert aan een kromme tak. De colonne stokt als Japanners, blauwe lichtgevende kruisjes op de borst, plotseling tegen de stroom in willen.

Ze zijn gekomen voor elkaar en voor Benedikt XVI, 78. Voor een Duitse intellectueel met donkere kringen onder zijn ogen en een frêle motoriek. Voor een geestelijke die de naam heeft uiterst streng in de leer te zijn en die dit voorjaar een paus moest opvolgen met een ongekende populariteit, vooral onder jongeren. De katholieke jamboree in Keulen was eigenlijk voor Johannes Paulus II bedoeld. Toen Joseph Ratzinger nog kardinaal was liet hij zich wel eens kritisch uit over religieuze massabijeenkomsten. De komende dagen moet blijken of ook hij de jongeren aan zich weet te binden, of ook hij kan baden in de menigte.

Over de weg zijn witte doeken gespannen met christelijke teksten. Van Edith Stein, onder andere. Uit Mattheüs en van paus Johannes Paulus II. ,,Kan ik, met mijn leven, bestaan voor de Heer?'' Een Pools meisje speelt zachtjes gitaar, een Duitse non in wit fluistert in haar mobieltje.

Een hoge witte zuil doemt op. Fel verlicht. Drinkwater. De jonge pelgrims halen lege petflessen tevoorschijn. In een blauwe rugzak, cadeau van de organisatie van de Wereldjongerendagen, zit hun basisuitrusting. Plattegrond, miniatuur rozenkrans, een rode sjaal, de onmisbare Guida del pellegrino met liturgie en programma.

De belegering van een stad moet straf georganiseerd worden – ook als het gaat om een invasie van honderdduizenden vreedzame katholieke jongeren uit de hele wereld.

Ruim 300.000 jongeren waren het gisteren, vandaag komen er nog eens 100.000 bij. Zondag moeten het er ruim 800.000 zijn. Ze slapen in gastgezinnen, kerken, scholen. Verspreid over de hele regio. Een woonwarenhuis uit Scandinavië bouwde 300 bedden op in een parkeergarage. Gistermiddag was het voedsel schaars, gisteravond werd het treinstation tijdelijk gesloten, de perrons waren met pelgrims verstopt.

Aan de Trankgassenwerft liggen cruiseschepen afgemeerd. In een salon luisteren reizigers op leeftijd naar hún reisleider. ,,Veel plezier'', schampert een jonge non en gaat opgewekt haar eigen weg. Twee stappen voorwaarts, één achterwaarts.

Voor een kiosk onder de Hohenzollernbrücke ontstaat een file. Kaarten en sleutelhangers met afbeeldingen van de wereldberoemde Dom vinden grif aftrek. Het echte exemplaar torent in bleek schijnwerperlicht hoog boven de brug uit. Ooit was Keulen het Rome van het Noorden, een machtscentrum in de katholieke wereld. De reus uit de gotiek dwingt ook nu nog respect af. Gisteren liep de wachttijd voor een bezichtiging op tot drie uren.

Aan de voet van de kathedraal is het kermis. Grieken hollen in polonaise kriskras over het plein. De brede trappen zijn afgeladen vol. Brazilianen dansen. Italianen zingen. Polen doen de wave. De menigte beweegt, draait, host, klapt, kolkt. De liturgie moet wijken voor de vocabulaire van het voetbalstadion. ,,Olé, olé, olé!'' Italiaanse jongens heffen een slogan aan en klappen: Benedetto, rattat-tattatattat.

Het moeten enerverende dagen worden voor de nieuwe eerste man van een miljard katholieken. Vandaag begon hij aan zijn eerste buitenlandse reis. Zijn eerste grote optreden. Ruim honderd tv-stations zullen de mis, zondag, registreren. Het is ook een bezoek aan zijn geboorteland: een land dat razendsnel seculariseert, met een kerkprovincie die niet altijd op de lijn van de Heilige Stoel zit. Condooms, abortus, vrouwelijke priesters. De paus moet er niets van hebben. Een bezoek aan Mexico was eenvoudiger geweest.

Vanmiddag zou de paus over de Rijn varen, vanavond rijdt hij door de Keulse binnenstad. Op het programma staan twee toespraken en een ontmoeting met zieken in de Dom. Zaterdag en zondag gaat hij op het Marienfeld, een voormalig bruinkoolveld bij Frechen, voor in gebed. De vuurproef.

Zijn publiek was er gisteravond al helemaal klaar voor. Na een geestelijke warming-up met devote introspectie. In het congrescentrum zijn drie hallen ingericht voor de biecht. Ze kregen ook een dosis carnavaleske lichtheid, want ook daar staat de metropool aan de Rijn om bekend.

Milton Rojas (20) komt uit Chimaltenango, Guatemala. Hij hoopt vurig de paus te kunnen zien en horen. Rojas hoopt ook dat de Duitse paus zich tot de Spaanstalige wereld zal richten. En eigenlijk moet hij een keer naar Guatemala komen. Voor Markus Prus (18), zonnebril en paardenstaart, is de paus niet het hoogtepunt. ,,Het gaat me om de gemeenschap, om het samenzijn'', zegt de misdienaar uit Kleef. ,,Je ontmoet hij hier zo verdomd veel mensen. Voor mij zijn de dagen geslaagd als ik de band met mijn geloof kan versterken.''

    • Michel Kerres