Winkelen voor je werk

Een student die een eigen bedrijf runt. Kan dat? Ja, zo wijst de praktijk uit. Deel 6 van een serie. ,,Jeetje, dacht ik, ik heb een baan.''

De eerste indruk is gunstig, maar door het gebrek aan schoenlepels krijgt De Schoenenreus in Tilburg alsnog een onvoldoende. ,,Dat de etalage er netjes uitziet en de vlag uithangt helpt dan weinig meer'', zegt Taco van der Pompe (23) over het filiaal van de schoenenzaak. ,,Bovendien zit er kauwgom op het tapijt'', vult Willem van Veenendaal (26) aan.

Van der Pompe en Van Veenendaal – de eerste net afgestudeerd, de tweede bijna – leggen zich met hun tweemanszaak Check your service sinds oktober vorig jaar toe op mystery shopping. Op verzoek van een bedrijf gaan ze incognito bij filialen ervan langs en monsteren winkelpand en personeel. Hun bevindingen rapporteren zij aan de opdrachtgever. Die kan vervolgens besluiten het personeel een training klantvriendelijkheid te geven of de zaak volledig te restylen. Schoenenreus dient vandaag alleen ter illustratie: de eigenlijke klanten van Check your service, waaronder een andere schoenenverkoper met ruim honderd filialen, mogen beslist niet in de krant. ,,Dat hebben we contractueel met ze afgesproken'', verklaart Van der Pompe, ,,wegens de bedrijfsgevoelige informatie.''

Van der Pompe en Van Veenendaal ontdekten mystery shopping anderhalf jaar terug. De laatste kreeg er college over tijdens zijn opleiding bedrijfseconomie en vertelde Van der Pompe erover in de kroeg. Die was meteen enthousiast: ,,Ik ben er in juni op afgestudeerd.'' Toen de studenten aan het begin van dit jaar een tweejarig contract met de schoenenketen ondertekenden, werd de knoop doorgehakt: de zolderkamer van Van Veenendaal werd ingeruild voor dertig vierkante meter in de nieuwbouwvleugel van een statige kantoorvilla. ,,Jeetje, dacht ik'', zegt Van der Pompe, ,,ik heb een baan.''

Tot nu toe hebben ze zo'n 13.000 euro bij een bank geleend en geïnvesteerd. Het tweetal werkt zo'n veertig uur per week. Behalve de schoenenzaak hebben ze drie andere klanten, waaronder horecabedrijven. De inkomsten liggen iets boven de 1.000 euro per maand. ,,Vanaf januari hopen we quitte te spelen'', zegt Van Veenendaal. De scriptie die hij nog moet schrijven, wordt ,,avond- en weekendwerk''.

Van der Pompe licht ,,het concept mystery shopping'' nader toe. Een bedrijf geeft aan welke punten tijdens de controle extra aandacht verdienen, zoals service of bereikbaarheid. Gewapend met een checklist trekken de mystery shoppers van zaak tot zaak. Van der Pompe toont het eindrapport van een filiaal van de schoenenzaak: een fraaie 9,1. ,,De kinderhoek zag er verzorgd uit'', luidt een van de pluspunten. ,,Vergelijk het met een schoolrapport'', zegt Van Veenendaal. ,,Je kunt van keer tot keer zien of een zaak erop vooruitgaat.'' Volgens Van der Pompe krijgen sommige schoenenverkopers sinds de controle extra training. De jongens kregen bij het bezoeken van de ruim honderd filialen hulp van vrienden en studiegenoten. Van Veenendaal: ,,Zelfs mijn moeder heeft gemystery-shopt.''

Het duo beschouwt het heimelijke winkelbezoek niet als dolk in de rug van het winkelpersoneel. Ze leggen uit dat er nooit individuele oordelen worden uitgesproken. Bovendien krijgt personeel van tevoren te horen dat het binnen enkele weken een bezoekje kan verwachten. Ook zeggen de jongens de bedrijven bij de eindpresentatie op het hart te drukken dat het om een momentopname gaat. ,,En in opdracht van de ene bank de andere bespioneren doen we ook niet'', zegt Van Veenendaal, ,,dat is onethisch.'' ,,En slecht voor ons'', vult Van der Pompe aan, ,,want dan krijgen we nooit meer andere banken als klant.''

Dit is een serie over studentenondernemingen. Volgende week: een student met een chauffeursdienst.

    • Mark Schenkel