`Politici geven kleur aan het festival'

Door het festival een week eerder te houden, kon Eric van Eerdenburg, directeur van Lowlands, weer de bands boeken die hij wilde. ,,Maar het blijft knokken. Meer hiphop-acts waren niet beschikbaar.''

Van riolen tot internetverbindingen: elk jaar weer moet er voor het Lowlands-festival een hele infrastructuur uit de grond gestampt worden op het terrein naast pretpark Walibi World, voor de honderden bands en artiesten die de tienduizenden bezoekers moeten vermaken. Eric van Eerdenburg, sinds zes jaar directeur van het Lowlands-festival, heeft het er iets minder druk mee dan zijn collega Ronnie Hoogh Antink, die over de logistiek gaat.

Van Eerdenburg gaat over de financiën en inhoudelijke zaken, vertelt hij in de schuur die de rest van het jaar hoogstens een paar geiten van de nabijgelegen kinderboerderij herbergt, maar nu is ingericht als productiekantoor. Als het mooie weer doorzet, verwacht Van Eerdenburg op deze dertiende editie zo'n 53.000 kamperende bezoekers. Een opluchting, nadat in 2003 maar 48.000 Lowlands-gangers geteld werden, 12.000 minder dan het jaar daarvoor.

,,Dat was schrikken. Toen zijn we afgestraft voor het mindere programma van een aantal edities'', zegt Van Eerdenburg. ,,We konden niet de bands krijgen die we wilden hebben.'' Dat het festival sinds vorig jaar een week eerder op de kalender staat, scheelt een stuk. ,,Daardoor vallen we niet meer samen met de Britse dubbelfestivals Leeds en Reading. Dat maakt een enorm verschil. Ineens kunnen we volop keuzes maken, uit grote namen en interessante, kleinere acts. Het blijft knokken, je moet heel scherp programmeren. Onze concurrentie bestaat niet alleen uit het Belgische Pukkelpop, dat zich hetzelfde weekend afspeelt op een afstandje van niks, maar ook uit festivals elders in het seizoen, zoals Roskilde in Denemarken en Werchter. Mensen kunnen hun geld maar één keer uitgeven, en dat geldt nu sterker dan een aantal jaren geleden. De recessie heeft ook invloed.''

Zodoende mag het programma er zijn, al valt op dat het een behoorlijk blanke aangelegenheid is. ,,We hebben meer hiphop-acts proberen te boeken, maar die waren niet beschikbaar. Nu-soul-zanger John Legend hadden we ook graag willen hebben, maar dat lukte niet. Het is wel zo dat de festivalbeleving in de polder vooral bij een blank publiek leeft. De Surinaamse gemeenschap in Nederland houdt niet van poldergras. Zoals een Surinaamse vriendin van me zegt: we zijn net vijftig jaar uit de hutten weg, dan gaan we niet een weekend in tentjes slapen. Die vriendin komt deze keer trouwens wel. Het urban-fenomeen, het ontstaan van een nieuwe, gemengde cultuur, speelt zich in de steden af. Bij feesten in Bitterzoet, of de Kindred Spirit-avonden in Paradiso.''

Naast talloze acts van muzikale aard lijken namen als Ruud Lubbers en Wubbo Ockels, die in het kader van Lowlands University aantreden, en politici Wouter Bos en Hilbrand Nawijn, onder de vlag van Cool Politics die vorig jaar Theo van Gogh, Ali B en Femke Halsema samenbracht, wel wat uit de toon te vallen. Van Eerdenburg: ,,Zulke dingen geven kleur en lading aan het festival. We trekken toch een zeker ontwikkeld publiek, dat op niet-commerciële bandjes afkomt en zich ook voor andere dingen interesseert.''

Doodzonde is het dan ook dat de vaak spraakmakende theater- en dansprogrammering wegens subsidieperikelen de nek om is gedraaid. Jarenlang trokken groepen als Orkater, Scapino en Toneelgroep Amsterdam op Lowlands een flink publiek, dat niet zo snel in de schouwburg komt. Lowlands en de subsidiegevers deelden de kosten, zo'n 300.000 euro op jaarbasis.

,,Iedereen was het erover eens dat dat heel goed werkte'', zegt Van Eerdenburg. ,,Maar het Fonds voor Podiumprogrammering en Marketing wil alleen incidentele projecten steunen en ze vonden dat die programmering structureel geworden was. De Raad voor Cultuur vond dat het `marketing voor de sector' was en dat de theatersector er zelf maar voor op moest draaien. Het was een vriendelijke manier om te zeggen dat 't maar moest stoppen.''

Toch blijft het publiek komen. Dagjesmensen zijn op Lowlands niet welkom. ,,We houden vast aan de formule van de driedagenkaarten. Alleen dan kom je echt in de Lowlandssfeer, met camping en al.'' Van Eerdenburg schat dat elk jaar een derde van de bezoekers `debuteert' als Lowlandsganger. Ruwweg vijftig procent van de bezoekers is jonger dan 25, een kwart tussen de 25 en 30, nog eens een kwart tussen de 30 en 40. Oudere Lowlands-gangers zijn zeldzaam. ,,En dat zal alles te maken hebben met die campings.''

Lowlands: 19, 20, 21/8, Festivalterrein Biddinghuizen. Met o.a. Foo Fighters, Prodigy, Marilyn Manson, LCD Soundsystem, Kaiser Chiefs, Magic Numbers, Arcade Fire, Art Brut, Maximo Park.

    • Jacob Haagsma