Suriname boet voor bloedbad '86

Suriname moet overlevenden van de moord op meer dan veertig inwoners van het dorpje Moiwana in 1986 bijna 3 miljoen dollar aan schadevergoeding betalen. Dat heeft het Inter-Amerikaanse Hof voor Mensenrechten, gevestigd in Costa Rica, gisteren bepaald.

Tijdens de binnenlandse oorlog (1986-1992) vermoordde het leger, dat onder leiding stond van Desi Bouterse, honderden dorpsbewoners. Meestal gebeurde dat wegens de verdenking dat de dorpen opstandelingen van Ronnie Brunswijks junglecommando onderdak boden of anderszins banden hadden met de guerrillastrijders. Op 29 november 1986 slachtte het leger tijdens een dergelijke actie meer dan veertig inwoners van Moiwana, meest Ndyuka, af. Onder de slachtoffers waren ongeveer tien kinderen. Overlevenden vluchtten, velen naar buurland Frans Guyana. De slachting in Moiwana, nabij de Marowijne-rivier die de grens met Frans Guyana vormt, wordt gezien als het dieptepunt van de binnenlandse oorlog.

Er is nooit een Surinaamse vervolging of veroordeling geweest in de zaak. Bouterse heeft altijd ontkend dat bij de in zijn opdracht uitgevoerde actie doden zijn gevallen. De Surinaamse overheid moet nu van het hof aan elk van 130 overlevenden een schadevergoeding van 13.000 dollar betalen. Ook moet de overheid 1,2 miljoen dollar investeren in een fonds voor gezondheidszorg, huisvesting en onderwijs in het dorp. Die voorzieningen zijn sinds de moordpartij in het dorp nooit volledig hersteld. Bovendien moet justitie in Suriname alsnog de daders opsporen en berechten.

De Surinaamse regering gaf geen gehoor aan het verzoek van de Inter-Amerikaanse Commissie voor de Mensenrechten om de zaak te onderzoeken, waarna de Surinaamse staat in 2002 door het hof werd gedaagd. Hof en Commissie zijn verbonden aan de Organisatie van Amerikaanse Staten. Volgens de uitspraak van het hof gisteren zijn er bewijzen dat het regime van Bouterse een onderzoek door justitie heeft gehinderd. In 1990 werd inspecteur van politie Herman Gooding, die onderzoek deed naar de moorden in Moiwana en enkele drugszaken, vermoord. Daarna is er geen officieel onderzoek meer geweest.

Momenteel voert justitie in Suriname wel een onderzoek uit naar de Decembermoorden in 1982, waarbij tegenstanders van Bouterse in Fort Zeelandia werden gemarteld en omgebracht. Het is de verwachting dat een onderzoek en eventueel proces naar de gebeurtenissen in Moiwana niet zal plaatsvinden vóór het einde van het proces inzake de Decembermoorden.