Protest tegen `incorrecte' Bollywoodfilm

In India en Groot-Brittannië heeft de nieuwe Bollywoodfilm `Mangal Pandey, the Rising', tot hevige protesten en demonstraties geleid.

De Indiase deelstaat Uttar Pradesh overweegt het historisch kostuumdrama te verbannen uit de bioscopen. De Britse Conservatieve Partij stelt vraagtekens bij de Britse subsidie voor de film. De film van 10 miljoen dollar, een recordbedrag in India, gaat over de Indiase `vrijheidsstrijder' Mangal Pandey (anno 1857), maar zou zich volgens critici niet houden aan de historische feiten.

Ballia, een stad in de Noord-Indiase deelstaat Uttar Pradesh en oorspronkelijke woonplaats van de historische figuur Mangal Pandey, is de afgelopen dagen het toneel geweest van demonstraties van boze inwoners.

De film laat zien hoe Mangal Pandey, een Indiase soldaat in dienst van de Engelse East India Company in de 19de eeuw, zich inlaat met de prostituee Heera. Het zijn de woorden van Heera (,,Wij verkopen onze lichamen, maar jullie verkopen jullie ziel.'') die van Pandey een vrijheidstrijder maken die in opstand komt tegen de Engelsen.

Vooral het gegeven dat Pandy, de held van Ballia, een bordeel bezoekt, is de inwoners van de stad in het verkeerde keelgat geschoten. De filmmakers zouden de reputatie van Pandey hebben bezoedeld. En ook het feit dat het geboortedorp van Pandey, Nagwa, geen enkele keer genoemd wordt, heeft geleid tot boosheid.

,,Het zijn kwesties die betrekking hebben op een legendarische held en die kunnen we niet te licht opvatten, omdat ze kwetsend kunnen zijn voor het publiek. De film zal worden verboden als de beschuldigingen waar blijken te zijn'', aldus de reactie op de protesten van de eerste minister Mulayam Singh van Uttar Pradesh tegenover the Indian Express.

De film ging afgelopen vrijdag zowel in India als in Groot-Brittannië in première. In de film wordt voornamelijk Engels en slechts deels Hindi gesproken; de helft van de cast is Brits. De UK Film Council is bovendien een van de geldschieters van de miljoenenproductie. Bollywood-ster Aamir Khan, bekend van de film Lagaan die in 2002 goed was voor een Oscar-nominatie, speelt de hoofdrol, terwijl de Brit Toby Stephens zijn tegenspeler is.

Britse historici hebben eveneens ontstemd gereageerd op de film. Zij noemen de vrijheidsstrijd van Pandy gewoon een muiterij. Volgens Saul David, auteur van de veelgeprezen The Indian Mutiny: 1857, schetst de film een te negatief beeld van de Britse overheersers en zou die feitelijk onnauwkeurig zijn. Een scène waarin een Britse officier een bod doet op een slavin, die naar een bordeel voor Britse officieren wordt gestuurd, berust niet op historische gegevens, zo zei David tegen Engelse krant the Daily Telegraph.

David heeft bijval gekregen van de Conservatieve Partij, die zich afvraagt waarom de UK Film Council (gesteund door de overheid) geld heeft gestoken in een film waarin de Britse overheersing in India zo negatief wordt neergezet. Volgens een woordvoerder zou de instelling zich moeten richten op het subsidiëren van Britse films.

De Indiase historicus Rudrangshu Mukherjee zei twijfels te hebben over de rol van Manag Pandey in het oproer. Uitgebreid historisch onderzoek zou weinig hebben opgeleverd. Regisseur Ketan Mehta zei dat het twee jaar duurde om de film te maken vanwege de research voor het project.

    • Philip de Wit