De nieuwe Zidane is een vrouw

Bij het Franse nationale voetbalelftal maakt Zinedine Zidane morgen zijn rentree, in de oefeninterland tegen Ivoorkust. Frankrijk kent ook een vrouwelijke Zidane, eveneens met een Algerijnse achtergrond, Louisa Necib.

Het is een intrigerende parallel. Zomer 1991: een negentienjarige jongen zet als speler van AS Cannes Eintracht Frankfurt te kijk. Eintracht is dan, met Anthony Yeboah en Andy Möller, de spectaculairste voetbalploeg van de Bundesliga.

Zomer 2005: een negentienjarig Frans meisje wordt in Engeland bij Euro 2005, na afloop van Frankrijk tegen regerend Europees en wereldkampioen Duitsland, uitgeroepen tot `vrouw van de wedstrijd'.

Beiden zijn geboren in een buitenwijk van de Zuid-Franse havenstad Marseille en kind van Algerijnse ouders. Ze leerden het voetbal op straat, in als `onveilig' bekend staande buurten. Hij werd `le roi du ballon', zij is nu `la poète de balle'. Hij is in de nadagen van carrière en speelt als 33-jarige middenvelder bij Real Madrid. Na een gesprek met zijn broer bood hij zich opnieuw aan bij het zonder hem zwalkende Franse nationale voetbalelftal. `A la recherche du temps perdu', in het spoor van de beroemde Franse schrijver Marcel Proust, als het ware op zoek naar de verloren tijd van het glorieuze en niet meer terugkerende verleden van Les Bleus, zoals de Franse nationale ploeg ook wel wordt genoemd. Waarin hij de voetbalkunst gebruikt om, Proust parafraserend, `de ijdelheid van de wereld te boven te komen'.

Zij treedt in zijn voetsporen – creatief dribbelend in de kleine ruimte en haalt een `vijfvrouwsmiddenveld' uit verband met subliem kort passenspel – en waarborgt de toekomst van het vrouwenvoetbal, een van de snelst groeiende sporten ter wereld. En waarin Frankrijk, wanneer de vrouwen van de nationale ploeg de top halen, de scepter van Duitsland zal overnemen. Zoals hij in 1998 deed. Men noemt haar `de nieuwe Zidane'.

Haar naam is Louisa Necib, dochter van Farouk en Djamila. `Wanneer er niets is, ziet zij toch de bal', schreef de Franse krant Le Monde. Ze turnde tot haar veertiende, in het keurkorps van haar club. `Zo mooi en elegant', vertelde haar moeder melancholisch in de Franse sportkrant L'Equipe. Ze zag in haar dochter een volgelinge van Nadia Comaneci – de Roemeense turnster die op veertienjarige leeftijd in Montreal olympisch kampioene werd – maar op haar veertiende prikte Louisa die droom bruusk door. Ze werd lid van het curiosium Celtic Marseille Féminin, een tweedeklasseclubje uit een buitenwijk van Marseille, met wortels in de internationale keltische gemeenschap (Schots en Iers) van de stad, die een zelfrelativerend anti-discriminatiekarakter uitbazuint.

`CMF' kantte zich scherp tegen de racistische schimpscheuten van Jean-Marie Le Pen en opende de deur voor vrouwen van alle kleuren en geloofsgezindten. Vooral meisjes met een Algerijnse achtergrond voelden zich thuis bij deze aanpak en stroomden door. Zoals boegbeeld Naïma Laouadi, die het Algerijnse vrouwenelftal in 2002 voor de eerst keer naar de eindronde van het Afrikaans kampioenschap leidde.

Dat was niet vanzelfsprekend in een land waar tien jaar geleden topatlete Hassiba Boulmerka, na haar gouden medaille op de Olympische Spelen van 1992 in Barcelona, fundamentalistische donderpreken en doodsbedreigingen over zich heen kreeg. Voor de vrouw is in de sport immers geen rol van betekenis weggelegd in de tunnelvisie van de islamitische schriftgeleerden.

Louisa Necib werd opgenomen in het befaamde Centre National de Formation & d'Entraînement in Clairefontaine, ten zuiden van Parijs, waar alle Franse voetbaltoppers van het afgelopen decennium passeerden en onderwezen werden in de filosofie van Les Bleus Multicolores.

In zijn boek `Au bonheur des filles' verklaart Pascal Grégoire-Boutreau het succes van het Franse vrouwenvoetbal, `le foot féminin Français': ,,Na de zomer van 1998 keerde de winnende bondscoach Aimé Jacquet zich weg van de schijnwerpers. De oefenmeester zette, samen met minister van Sport Marie-George Buffet, de ontwikkeling van het vrouwenvoetbal op de sporen vanuit de Centres: opvoeding én techniek! De meisjes ontvangen een humaniora-opleiding (klassieke talen en letterkunde, red.), men vijlt de culturele barrières weg en in het voetbal zelf richt alles zich op snelheid en technisch vernuft.''

`Les Bleuettes' manifesteerden zich snel. Twee jaar geleden won de Franse vrouwenploeg het Europees kampioenschap voor speelsters tot negentien jaar, en een maand geleden verloor het op hetzelfde toernooi onverdiend de finale van Rusland, na strafschoppen. Necib was de smaakmaker van het evenement. ,,Haar techniek is een gift van God'', beweert haar vader. ,,Zoals bij Zidane.''

Zinedine Zidane is de man van het verleden, Louisa Necib, zijn vrowuelijke equivalent, heeft de toekomst. Zij draagt de trots van de nieuwste generatie meisjes met een islamitische achtergrond uit. Een vooruitstrevende moslimabeweging in het voetbal is in de maak. Die is enerzijds trots op haar roots, maar geeft anderzijds geen zier om de banvloeken van rabiate moslimconservatieven en haatdragende imams die vrouwen een verbod op sport willen opleggen.

De oude Zidane mag dan weer terug zijn, de nieuwe is een vrouw.

    • Raf Willems