Premier Japan herhaalt excuses voor de oorlog

De Japanse premier Junichiro Koizumi heeft vandaag de Japanse excuses voor de Tweede Wereldoorlog herhaald tijdens een ceremonie ter herdenking van de Japanse overgave, zestig jaar geleden.

Koizumi nam niet de omstreden stap een bezoek te brengen aan de Yasukuni tempel waar de gevallen Japanse militairen worden vereerd, inclusief de leiders uit oorlogstijd die nadien zijn veroordeeld wegens oorlogsmisdrijven. Tot grote woede van buurlanden China en Zuid-Korea heeft Koizumi sinds zijn aantreden in 2001 elk jaar een bezoek gebracht aan deze tempel, die symbool is voor het sindsdien aangekweekte nationalisme en militarisme. Een reeks politici, onder wie twee leden van de regering, bezochten de tempel vandaag wel.

Koizumi zelf legde vandaag bloemen bij het monument voor onbekende oorlogsslachtoffers dat ook bedoeld is ter nagedachtenis van burgers. Samen met het keizerlijk paar ging de premier daarna voor in de officiële staatsceremonie voor alle omgekomenen in de Budokan, een hal vlak naast de omstreden Yasukuni tempel. Hier sprak hij zijn excuses uit nadat de tekst eerder door de regering was goedgekeurd.

,,Japans agressie en kolonialisme heeft enorme schade en lijden berokkend aan veel landen, met name in Azië'', zei Koizumi. ,,Dit historische feit nederig accepterend, uiten wij wederom onze diepe spijt en excuses vanuit het hart, en bieden wij onze condoléances aan aan de slachtoffers van de oorlog in binnen- en buitenland.'' De tekst is grotendeels een herhaling van de excuses die toenmalig premier Tomiichi Murayama in 1995 uitsprak bij de vijftigjarige herdenking.

Het was de tweede keer dit jaar dat Koizumi zijn excuses aanbood. Dit voorjaar deed hij het al eens tijdens een conferentie van Aziatische leiders in Indonesië. Die excuses volgen op demonstraties in met name China en Zuid-Korea, waar de schade van Japans oorlog het grootst is geweest. Voor Koizumi zijn de excuses, en het feit dat zijn laatste bezoek aan Yasukuni inmiddels dateert van 1 januari 2004, een duidelijk terugkrabbelen vanaf zijn eerdere positie. Bij zijn aantreden maakte hij duidelijk de tempel elk jaar te zullen bezoeken. Maar dat beleid heeft Japan duidelijk geïsoleerd in Azië.

In Korea leidt de herinnering aan de Japanse annexatie tot toenadering tussen communistisch Noord-Korea en het kapitalistische zuiden. Een noordelijke delegatie is in Seoul om in het zuiden aan festiviteiten deel te nemen. Voor de Koreanen betekende de Japanse overgave een einde aan 35 jaar Japanse overheersing. ,,We moeten regionale en partijgebonden belangen overwinnen om de wil en kracht van de natie te verenigen'', zei de Noord-Koreaanse delegatieleider Kim Ki-nam gisteren.