Minder sterren en wellicht ook minder doping bij WK

De WK atletiek brachten nieuwe kampioenen, geen nieuwe sterren. Zorgelijk voor de verkoop aan sponsors en publiek. Positief nieuws: ,,Minder atleten zijn gedoped.

Was het de vele regen of de absentie van tal van grote namen die een sluier van somberheid over de wereldkampioenschappen in Helsinki legden? Beide. Al stak de Amerikaanse sprinter Justin Gatlin er bovenuit met indrukwekkende overwinningen op zowel de 100 als 200 meter. En natuurlijk de Britste Paula Radcliffe, die imponeerde op de marathon.

Zij waren ontegenzeglijk de sterren van het toernooi. Een magere oogst, die de internationale atletiekfedereatie IAAF zorgen moet baren, want zonder grote namen is de sport moeilijk te verkopen aan sponsors en publiek, hoewel de deskundige Finnen daar een uitzondering op maken.

Natuurlijk, er werden drie wereldrecords gebroken en tal van andere goede prestaties geleverd, maar nieuwe helden werden niet geboren. De Jamaicaan Asafa Powell werd node gemist op de 100 meter, die Gatlin sterk domineerde. Dat was in flagrante tegenstelling met de finale bij de Olympische Spelen in Athene een jaar geleden, waar de spanning van afdroop en de eerste vijf binnen de tien seconden liepen. Een jaar later won Gatlin in Helsinki met het grootste verschil in de geschiedenis van de WK.

Op de 1.500 en 5.000 meter stak de afwezigheid van de olympisch kampioen op die afstanden, Hicham El Guerrouj uit Marokko. Bij het hinkstapspringen gold dat voor de Zweed Christian Olsson en bij het speerwerpen voor de Tsjech Jan Zelezny. Op 800 en 1.500 meter vrouwen nam niemand de status over van de Britse Kelly Holmes en spaarde de licht geblesseerde Russische hinkstapspringster Tatjana Lebedeva zich voor de resterende wedstrijden om de World League, waar zij nog in de race is voor de bonus van een miljoen dollar.

Tegenvallers waren de Zweedse hoogspringer Stefan Holm, marathonloper Stefano Baldini uit Italië en in mindere mate de Rus Joeri Borzakovski op de 800 meter, evenals de veelbelovende Finse speerwerper Tero Pitkämäki. Bij de vrouwen werd olympisch sprintkampioene Julia Nesterenko laatste op de 100 meter en heeft Maria Mutola uit Mozambique (800 m) haar beste tijd gehad.

Daarvoor in de plaats kwamen vooral veel Amerikaanse nieuwelingen en opvallend genoeg kampioenen uit kleine atletieklanden. Rens Blom was daarvan een voorbeeld. Hij won het eerste WK-goud voor Nederland in de geschiedenis, evenals Docus Inzikuru dat deed voor Oeganda op de 3.000 meter steeple voor vrouwen. Qatar en Bahrein vallen eveneens in die categorie, hoewel die landen voor veel geld snelle Afrikanen kochten. Met succes, want de voormalige Marokkaan Rashid Ramzi won, dankzij een dubbeslag op de 800 en 1.500 meter, de eerste WK-medailles voor Bahrein.

Tot de lichtpuntjes van het toernooi behoorde Kenenisa Bekele op de 10.000 meter, maar de Ethiopiër maakte geen sterke beurt door nog voor het einde van de WK uit Finland te vertrekken, omdat hij om commerciële en fysieke reden niet de 5.000 meter wilde lopen. Sterk was ook het optreden van de Amerikaan Jeremy Wariner, die als te doen gebruikelijk regeerde op de 400 meter.

Bij de vrouwen sprong het wereldrecord polsstokhoogspringen van de Russin Jelena Isinbajeva er uit, al bekruipt je steeds vaker het gevoel getuige te zijn van een show van de BV Isinbajeva. De concurrentie is zo zwak, dat van een wedstrijd geen sprake meer is. Dat gold niet voor de zevenkamp, waar de licht geblesseerde Carolina Klüft uit Zweden in een fascinerend gevecht won van de Française Eunice Barber.

Andere uitschieters: de eerste wereldtitel voor de Zweedse hoogspringster Kajsa Bergqvist en het wereldrecord speerwerpen van de Cubaanse olympisch kampioene Osleidys Menéndez. Het derde wereldrecord werd verbeterd door de Russin Olimpiada Invanova op de 20 kilometer snelwandelen, maar dat is velen ontgaan vanwege de geringe populariteit van het nummer.

De toegenomen spreiding van titels ziet de IAAF als resultaat van zijn investeringen in kleine landen. Maar het moet de internationale federatie zorgen baren, dat traditioneel sterke Europese atletieklanden als Groot-Brittannië, Duitsland, Italië, Spanje en Zweden sportief weer terrein hebben verloren. Want dat biedt een somber perspectief voor de toekomst. In Europa zit veel geld en worden de belangrijkste wedstrijden gehouden. Maar de praktijk leert dat organisatoren met moeite hun budgetten kunnen rondkrijgen en steeds vaker afhaken. Een ontwikkeling waarop de IAAF snel een antwoord moet vinden. Europa moet niet worden verwaarloosd, ook al komen de vier hoofdsponsors van de federatie alle uit Japan en worden de volgende WK in 2007 mede om die reden in Osaka gehouden.

Hoewel de uitslagen van alle dopingtesten nog niet binnen zijn, valt op dat in Helsinki niet een atleet betrapt is. Volgens de Nederlandse atletenmanager Jos Hermens wordt er door de strenge controles van het dopinginstituut WADA simpelweg minder gebruikt. De oud-atleet: ,,Atletiek is schoner dan pakweg tien jaar geleden. Naïef gedacht? Welnee, dat zie je aan de prestaties. Doordat steeds minder atleten zijn gedoped, wordt er langzamer gelopen en zijn ze vaker geblesseerd. Kijk naar de tijden op de 100 meter en de vele afwezigen bij dit WK. Dat is echt geen toeval.''

    • Henk Stouwdam