Kamer wil nader onderzoek corruptie

Een meerderheid van de Tweede Kamer wil vervolgonderzoek naar omvang en aard van corruptie in het openbaar bestuur. Kamerleden willen ook meer informatie over de inschatting van topfunctionarissen over de omvang van corruptie.

De Kamerleden reageren op een nog niet gepubliceerd onderzoek van de Vrije Universiteit (VU), in opdracht van het ministerie van Justitie. Daaruit blijkt dat topfunctionarissen van departementen, provincies, waterschappen, zelfstandige bestuursorganen (zbo's) en de rechterlijke macht schatten dat 5,2 procent van de politici en 3,2 procent van de ambtenaren in Nederland corrupt is. Officiële cijfers over gevallen van corruptie bij de overheid zijn veel lager. De onderzoekers concluderen ook in hun rapport geen afdoende antwoord te hebben kunnen geven op de vraag naar de exacte omvang van de corruptie.

PvdA, VVD en CDA willen vervolgonderzoek waarbij overheidsinstellingen die bij het onderzoek geen, of weinig medewerking hebben verleend, desnoods gedwongen worden om openheid van zaken te geven.

Van de 341 verstuurde vragenlijsten zijn er 188 ingevuld retour ontvangen. Bij de rechterlijke macht was de medewerking het grootst: van de 58 organisaties stuurden er 47 de lijst ingevuld terug. Bij de zbo's was de medewerking het kleinst: iets meer dan de helft. Van de provincies verleenden Limburg, Flevoland en Overijssel geen medewerking.

Volgens CDA-woordvoerder De Pater waren sommige provincies en zbo's bij eerder onderzoek naar de honorering van topfunctionarissen ook al niet coöperatief. ,,Daar moeten duidelijke afspraken over gemaakt worden, met als rode draad dat iedereen meewerkt.'' De Pater wil ook meer weten over de inschatting van topfunctionarissen over het aantal corrupte politici en ambtenaren. ,,Ik wil de feiten achter die inschattingen.''

Volgens VVD-woordvoerder Cornielje geeft het onderzoek aan dat er ,,verborgen, nog niet ontdekte corruptie en fraude voorkomt bij de overheid. Dat moet boven tafel.'' Cornielje wil een publieke registratie van corruptie- en fraudeonderzoeken bij de overheid.

Ook de PvdA wil een betere registratie van corruptie en vindt dat de tot nu toe gebruikte onderzoekstechnieken onvoldoende zicht bieden op de daadwerkelijke aard en omvang van corruptie. Woordvoerder Depla: ,,De relatief hoge corruptiecijfers bij de gemeente Amsterdam en het ministerie van Defensie geven aan dat organisaties die op zoek gaan, ook daadwerkelijk meer boven water halen. Dat moet ook bij andere organisaties gebeuren.''

Defensie voerde tussen 1999 en 2003 in totaal 80 corruptieonderzoeken en 144 fraudeonderzoeken uit. ,,We hebben een organisatie met 75.000 mensen, houden scherp toezicht en stellen meteen onderzoek in na signalen dat er iets aan de hand is'', aldus een woordvoerder.

De provincies Limburg en Overijssel, die niet meewerkten aan het onderzoek, konden vanmorgen geen reden geven waarom ze niet hebben meegewerkt. Flevoland zegt de vragenlijst niet te hebben ingevuld omdat er geen gegevens over corruptie in de eigen organisatie zijn. ,,Bovendien was de vraagstelling suggestief.''

De PvdA gaat een gedragscode maken voor PvdA-politici. PvdA-bestuurders worden verplicht corruptiepraktijken waar ze tegenaan lopen te melden; een raadslid bij zijn wethouder, de wethouder bij de burgemeester en de minister bij de minister-president.