Waar werd Erasmus geboren?

Werd Erasmus nu geboren in Rotterdam, of toch in het iets verder aan de Hollandse IJssel gelegen Gouda? Koster Maurits Tompot van de Sint Janskerk in Gouda denkt dat de reislustige humanist zijn leven lang heeft verdoezeld dat hij in Gouda ter wereld kwam. Tompot baseert zich op een aantekening bij een handschrift in de Goudse bibliotheek over het leven van Desiderius Erasmus Roterodamus (1466-1536). In de notitie, die in 1570 werd toegevoegd, staat dat Erasmus volgens de Goudse medicus en historicus Reinier Snooy (1478-1537) in Gouda is geboren. ,,Snooy was een machtige man in Gouda, die beweerde dat niet zomaar'', aldus Tompot.

Erasmus, die geboren werd als Gerrit Gerritszoon, had weinig reden om openhartig te zijn over zijn afkomst. Zijn vader was pastoor, zijn moeder diens huishoudster. Tompot: ,,Voor Erasmus was het heel pijnlijk dat hij een onecht kind was, een ongelukje. Daarom koos hij ervoor om zich Desiderius te noemen, de gewenste. Met Gouda wilde hij weinig meer te maken hebben. Daarom werd het Roterodamus.'' Veel bewijzen voor zijn stelling heeft Tompot niet. ,,Het is een inzicht dat ik kreeg, door de bronnen goed te bestuderen. Volgend jaar komt er een boek uit, waarin ik alles uitleg. De werktitel is De Erasmus Code, zoals bij Dan Brown.''

Er zijn geen stukken als een geboorteakte waaruit blijkt dat Erasmus in Rotterdam is geboren. Toch gaat Adrie van der Laan van het Erasmus Center for Early Modern Studies hier vanuit. ,,Niemand twijfelt eraan dat Erasmus de zoon is van een Goudse pastoor, maar volgens ons is zijn moeder vlak voor de geboorte naar haar moeder in Rotterdam gebracht, om daar te bevallen.''

Over de notitie uit 1570 is Van der Laan sceptisch. ,,Snooy heeft bij leven nooit beweerd dat Erasmus in Gouda is geboren, het is een krabbeltje uit een latere tijd.'' Het Erasmus Center, een samenwerking tussen de openbare bibliotheek van Rotterdam en de Erasmusuniversiteit, gaat in september officieel van start. Het centrum wil de tienduizend stukken tellende collectie Erasmiana van de Rotterdamse bibliotheek meer onder de aandacht brengen.