Twintigduizend man en een gebakken ei

Bij Goejanverwellesluis, waarvandaan Wilhelmina van Pruisen ooit het land uit werd gezet, eet Joep Habets een uitsmijter

Wat er precies bij Goejanverwellesluis is gebeurd, ben ik al lang vergeten, maar de naam is sinds de geschiedenisles op de lagere school blijven hangen en oefent een onweerstaanbare aantrekkingskracht uit. Goejanverwellesluis heet nu Hekendorp. De weg over de dijk draagt nog de naam Goejanverwelle. De tocht er naartoe levert een mooi ritje op door het Groene Hart. Schapen en geiten grazen op de helling van de dijk en de koeien mogen hier nog buiten staan. Dat ze veel melk mogen leveren voor een fijne Goudse boerenoplegkaas.

Er lijkt wat verlies te zijn van de agrarische functie. Bij sommige boerderijen doen de pompoenstillevens en Franse terrasstoeltjes naast de voordeur bewoning door stadse mensen vermoeden. Caravanstalling is mogelijk op de Roesthoeve, niet echt een geruststellende naam.

Bij Goejanverwelle verdringen zich de huisjes op de dijk, ze willen allemaal droge voeten. De sluis is de plek waar vroeger de goejannen, de zeevissers, werden uitgezwaaid. Hier werd Wilhelmina van Pruisen, de echtgenote van stadhouder Willem V, op 28 juni 1887 door de Goudse patriotten aangehouden.

Tenminste, dat dachten we. Wilhelmina blijkt helemaal niet bij Goejanverwellesluis te zijn aangehouden. Dat gebeurde wat verderop in Haastrecht bij de Vlist. De Goudse patriotten brachten haar naar Goejanverwellesluis. Daar werd ze een paar dagen vastgehouden in wat nu de Prinsessenboerderij heet en vervolgens is ze Holland uitgezet. De patriotten haalden uiteindelijk bakzeil. Frederik Willem van Pruisen, de broer van Wilhelmina, liet het er niet bij zitten en stuurde er twintigduizend man op af. Welke broer zou zich dat tegenwoordig nog kunnen veroorloven? John de Mol, misschien.

Schuin tegenover de sluis ligt café annex snackbar Goejanverwelle met een groot terras dat uitzicht biedt op de plek des onheils. Wilhelmina lijkt vereeuwigd te zijn met een standbeeld voor het café, maar het is een ongeblinddoekte Vrouwe Justitia die bovenop een schandpaal staat. Het is de laatst overgebleven Nederlandse schandpaal. Het café fungeerde vroeger als rechthuis. De veroordeelden werden onmiddellijk na de veroordeling buiten te schand gezet.

Binnen herinnert een oude schoolplaat aan de vermeende aanhouding van Wilhelmina. Café Goejanverwelle heeft een lunchaanbod van onder meer huisgemaakte groentesoep, belegde broodjes, maar niet met oude Goudse, en uitsmijters. Er is ook vlaai en appeltaart. De appeltaart is van het mozaïektype uit de horecagroothandel. Stukjes appel tekenen zich af tegen een achtergrond van een soort opgestijfde appelmoes. De punt is niet hypervers, maar niet onsmakelijk en er komt echte slagroom bij.

Een uitsmijter is op deze locatie een passende consumptie. Even laat ik mijn gedachten verwijlen bij andere uitsmijters die ik recentelijk soldaat heb gemaakt. Een springt er uit. Plancius, onder één dak met het Amsterdams Verzetsmuseum tegenover Artis, is een zeer eigentijdse zaak met een dito kaart, waar desalniettemin ook een ouderwetse uitsmijter op prijkt. De keuze voor de broodsoort en het al dan niet meebakken van ham en kaas wordt bij bestelling voorgelegd. Dat levert een voortreffelijke uitsmijter op, nu eens niet begeleid door verlepte sla, een plukje natte groente uit een potje en een krul van sinaasappel, maar door een gepast zuur augurkje. De uitsmijter van Plancius stond tot nu toe op nummer een in de uitsmijter top tien van 2005.

En dat blijft zo, want de uitsmijter bij Goejanverwelle kan er niet aan tippen. Het is een zeer gemiddelde uitsmijter, niet een om aan de schandpaal te nagelen, maar zeker ook geen om je broer met twintigduizend man op af te sturen.

Café Goejanverwelle, Goejanverwelle 29A, Hekendorp

Plancius, Plantage Kerklaan 61, Amsterdam, www.restaurantplancius.nl

    • Joep Habets