Ook de tuin van het licht gaat dicht

Terwijl joodse jongeren zich opmaken voor verzet tegen het Israëlische leger, trekken kolonisten weg uit hun nederzettingen in de Gazastrook.

Meisjes in lange rokken en oranje T-shirts zeulen met grote rugzakken; jongens met keppels en lange slaaplokken dragen gezamenlijk tentzeilen, houten staken en gitaren. Bij de nederzettingen Kfar Yam en Shirat Yam, `het lied van de zee', heerst aan de vooravond van de ontruiming van de 21 nederzettingen in de Gazastrook een ontspannen festivalsfeer.

Ook op de openbare grasvelden van Neve Dekalim hebben zich honderden joodse jongeren genesteld. Overal klinkt muziek, er wordt druk gepraat en veel mobiel getelefoneerd. Dat is ook een bron van geruchten over de tienduizenden die op weg zouden zijn om te voorkomen dat ,,joden joden verdrijven'' en over religieuze soldaten die massaal dienst zouden weigeren.

In tegenovergestelde richting vertrekken bewoners van de `hoofdplaats' Neve Dekalim in verhuiswagens of met hun auto's met daarachter aanhangwagens volgeladen met koelkasten, wasmachines en airco's. Voor degenen die voor dinsdag om middernacht niet zelf verhuisd zijn, voert het leger met grote vrachtwagens kartonnen dozen en containers aan die vanaf woensdag door leger en politie worden gevuld. Ruim 63 procent van de kolonisten vertrekt uit eigen beweging. Net als de tuinders die gisteren zich voor veertien miljoen dollar hebben laten uitkopen. Hun bedrijven worden door een particulier fonds opgekocht en overgedragen aan de Palestijnen. Een economisch doorbraakje.

Daar hebben de jongeren geen goed woord voor over. Hun slogans maken duidelijk dat zij met de kracht van hun massa – de politie schat het aantal `infiltranten' op 2.700 – van de ontruiming een groter drama willen maken dan het, althans volgens veel Israëlische media en politici onder wie president Katsav, al is. Hoe zij zijn binnengeglipt, is al onderwerp van verwijten tussen politie en leger. Feit is dat zij er zijn en voor politie en leger – er staan 55.000 soldaten en agenten klaar – de grootste zorg en het grootste risico op gewelddadige confrontaties vormen. Niemand weet of in de rugzakken tussen keukengerei en schone kleren ook geen wapens zijn verborgen.

Terwijl in naburig Khan Yunis en in Gazastad Palestijnen massale vreugdemanifestaties hielden, begonnen degenen die het laten aankomen op `een klop op de deur' aan hun laatste sabbat in huizen waar de meeste families al decennia wonen. Nog steeds hopend op een wonder van God – er werd in Neve Dekalim nog hard gewerkt aan de constructie van een nieuw huis.

Voor de Palestijnen is het vertrek van de Israëliërs een ongekende victorie en het begin van `de bevrijding van Jeruzalem'. Israël wacht gespannen af of het historische besluit van premier Sharon, gesteund door de Amerikaanse president Bush, daadwerkelijk zal leiden tot reductie van geweld.

Links vindt het Gazaplan te bescheiden om duurzame vrede met de Palestijnen te stichten en vermoedt een slinkse manoeuvre om de grote nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever voorgoed bij Israël in te lijven. Ter rechterzijde wordt gevreesd dat de terugtrekking uit Gaza – volgens sommigen de meest ingrijpende beslissing sinds de Zesdaagse Oorlog van 1967 – alleen maar tot een escalatie van vijandelijkheden zal leiden door het zwakke Palestijnse leiderschap en `het succes in Gaza'.

Hoe dan ook `de tuin van het licht', zoals een van de nederzettingen wordt genoemd, gaat dicht.

DROMEN IN GAZA: Zaterdag &cetera

    • Oscar Garschagen