Kamer erkent 60 jaar Indonesië

Een meerderheid van de Tweede Kamer beschouwt het bezoek van minister Bot aan Indonesië volgende week als erkenning van de Indonesische onafhankelijkheid in 1945. Dat blijkt uit een inventarisatie door de Wereldomroep. Minister Bot (Buitenlandse Zaken, CDA) is op 17 augustus aanwezig bij de viering van 60 jaar onafhankelijkheid van Indonesië in Jakarta.

Het is voor het eerst dat een lid van de Nederlandse regering de onafhankelijkheidsviering bijwoont. De kwestie ligt gevoelig omdat de in 1945 door Soekarno en Hatta uitgeroepen onafhankelijkheid door Nederland niet werd erkend. Officieel begint de Indonesische onafhankelijkheid voor Nederland op 27 december 1949, de dag van de soevereiniteitsoverdracht. De dekolonisatie in de tussenliggende vier jaar ging gepaard met militair ingrijpen van Nederland, de twee politionele acties.

In gesprekken met de Wereldomroep, die op radio en website de komende week veel aandacht besteedt aan Indonesië, laten de buitenlandwoordvoerders van CDA, VVD, PvdA, SP en GroenLinks weten dat ze de discussie over de onafhankelijkheidsdatum willen afsluiten en dat Nederland volledig moet deelnemen aan de viering van 17 augustus.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken vermijdt de term erkenning en spreekt van ,,politieke aanvaarding''. De regering is vooral bang om Indiëveteranen te schofferen. Het bezoek van Bot impliceert geen oordeel over de politionele acties, benadrukt zijn woordvoerder. VVD en PvdA vinden erkenning geen verraad tegenover de veteranen.

Alleen de SP vindt dat minister Bot in Jakarta excuses dient aan te bieden voor het Nederlandse militaire optreden tussen 1945 en 1949. Tegelijk zou de regering excuses aan moeten bieden aan de Indiëveteranen, meent Kamerlid Krista van Velzen.

In Indonesië wordt naar aanleiding van het bezoek van Bot in sommige kranten gespeculeerd over excuses en schadevergoeding. Het Komite Utang Kehormatan Belanda (Kommitee Nederlandse Ereschulden) pleit al langer voor excuses.

Volgens historici die zich met Indonesië bezighouden is de kwestie over de twee data overigens minder scherp dan vaak wordt gedacht. Impliciet heeft Nederland 17 augustus al langer erkend, en dat kan samengaan met vasthouden aan 1949 als het jaar van de formele overdracht.

Aanstaande maandag, bij de herdenkingsbijeenkomst van het einde van de Tweede Wereldoorlog door de Japanse capitulatie op 15 augustus 1945, houdt Bot een toespraak in het Nederlands Congres Centrum in Den Haag. Een variant van deze toespraak zal hij een dag later uitspreken in Jakarta.