Gedoe

Er was weer een hoop gedoe vóór de start van de voetbalcompetitie. Ajax stond in een kort geding voor de rechter, Feyenoord stond met een rectificatie van de hoofdredactie in de krant, Guus Hiddink van PSV werd gesignaleerd in Langweer bij het skûtsjesilen.

Het hield niet op.

Voor het eerst in de geschiedenis werd een profvoetballer (Rachid Bouaouzan) voor een tackle veroordeeld door de rechter, met een voorwaardelijke celstraf van zes maanden en een werkstraf van tweehonderd uur. Straks moet ook Barry van Galen van AZ zich bij de rechter verantwoorden voor een vechtpartij op de kermis in Assendelft. Gisteren raakte bekend dat bondscoach Marco van Basten vrolijk doorgaat met zijn guerrilla tegen Mark van Bommel. Minder dramatisch, maar toch te gek voor woorden is dat Heracles Almelo door de KNVB uit het bekertoernooi dreigt te worden gezet. Ten slotte was het de hele zomer Talpa voor en Talpa na.

Voetbal een feest?

Gelukkig is het leuke hapje Louis van Gaal weer in het land. Nu zowaar als coach van AZ. Als de naam AZ valt, moet ik altijd denken aan de Goelag Archipel, aan houten barakken, gebogen in sneeuw en ijs, aan de Lange Leegte. Wel alleen maar vriendelijke mensen in het verkeer. Het is een fenomenale daad van nederigheid dat Louis van Gaal, die de afgelopen jaren resideerde in het door zon en geld gestreelde Sitges, zich nu een ongeluk gaat schreeuwen in Alkmaar. De dichter Jan van Nijlen heeft gelijk: `Nooit is een liefde, nooit een vriendschap klaar'.

Geheel ontbladerd van zijn fel verleden is Louis niet. Hij kan nog ouderwets uithalen. In een interview zei hij dat hij nooit meer met Ronald Koeman wenste te eten. In een tweede interview onthulde hij fijntjes dat Benfica zich voor hem al eerder had gemeld. ,,Benfica is geen top. Twintig jaar geleden misschien, nu niet meer.'' Anders gezegd: Koeman heeft zich vergaloppeerd in de Portugese provincie, in vergane glorie.

Toenadering met Johan Cruijff is voor Louis ook niet aan de orde. ,,Als ik hem tegenkom, geef ik hem een hand. Tot een gesprek is het nooit gekomen. Daar heb ik eerlijk gezegd ook niet zo'n behoefte aan.'' Het heeft iets ontroerends, de strijdbaarheid van een diepe vijftiger. En ook iets dramatisch: de christen Van Gaal die niet kan vergeven. We gaan dit seizoen nog veel van Louis horen.

Intrigerend is de uitspraak van de AZ-coach dat het zijn ambitie is nog een keer `een WK te doen'. Guus Hiddink achterna? Maar met welk land dan? Louis heeft niet het exotische raffinement van Leo Beenhakker. Hij is minder safarigek dan Guus. Met zijn hysterie voor discipline kom je in Afrika nergens. Nee, een WK zit er voor de succesvolle coach niet meer in. Jammer, want ik mag Louis graag in vreemde talen horen articuleren. Algebra op rijm: de wereld wordt dan kleiner.

Wellicht is het voetbal overschat als metafoor van normen en waarden, van mens en samenleving. Opeens lijkt het of Kuijt en Kalou het slachtoffer zouden zijn van gewetenloze investeringsmaatschappijen met digitale stromannen in de catacomben. Alsof het vroeger niet bestond. Harry van Raaij heeft bij PSV afscheid genomen met een knetterende ruzie, nadat anonieme investeerders geld wilden zien voor hun lijfeigenen. Voor bepaalde spelers dus. Over de parasietenclub der zaakwaarnemers hoor je nog weinig. Tja, alle eredivisieclubs hebben zich met volle verstand in de grijze zone van zaakwaarnemers gestort. Of het nou Portugezen of Joegoslaven waren, het maakte niet uit. Een Roemeen? Altijd goed als er maar wederzijds honing werd losgewoeld.

De eer van Louis van Gaal is de eer van zijn onbesuisde rechtlijnigheid. Ook in aankoop en verkoop. Louis is geen sjacheraar, nooit geweest. In deze zeldzame hooggezetenheid kunnen de Mark Wottes van de eredivisie, met hun patent op morele verontwaardiging, hem alvast niet beroven. Voor Van Gaal hield de slavenhandel op buiten de krijtlijnen. Hij is nooit ten onder gegaan in de flou artistique van geld en gewin. Bij het handelshuis Feyenoord met zijn tragikomische routine van aan- en verkoop is dat toch iets schimmiger.

Ach, laten we blij zijn: de bal rolt weer. Laten we de instituties van ons afslaan. Talpa, gerecht, KNVB, geld, affaires, wie doet ons wat? In de wreef van Gálasek ontstaat een ongekende dampkring van genot en geborgenheid. De enige die dat nog niet weet is Danny Blind.

    • Hugo Camps