AZ bezorgt Van Gaal aangename terugkeer

Niet in een imposante Spaanse voetbaltempel met 100.000 socios op de tribunes of een sfeervol, uitpuilend Engels stadion in de Premier League, maar in de krakkemikkige Alkmaarder Hout heeft Louis van Gaal met een overwinning zijn terugkeer gevierd als clubtrainer. Het gepromoveerde Sparta bleek geen partij voor zijn nieuwe ploeg AZ: 3-0.

Van Gaal voelde zich gisteravond thuis in de vervallen De Hout, waar hij ooit speelde en zijn trainersloopbaan begon. De accommodatie van AZ, die dit seizoen voor het laatst dienst doet, deed hem denken aan De Meer, de voormalige thuishaven van Ajax. ,,Maar toen ik daar in september 1991 aan de slag ging, waren de toeschouwers over mij niet enthousiast. Dat was hier vanavond wél het geval.''

Van Gaal nam op 1 juni 1997 afscheid van de eredivisie met een 4-0 overwinning op Vitesse. Met Ajax, dat na alle internationale successen te lijden had onder een leegloop, kwam hij in die voetbaljaargang '96-'97 niet verder dan een vierde plaats op de ranglijst van de hoogste afdeling in het betaalde voetbal. Vervolgens was Van Gaal tot twee keer toe trainer van FC Barcelona, dat hij in zijn eerste Catalaanse periode tweemaal kampioen maakte, en bondscoach. Vorig jaar vertrok hij als technisch directeur bij Ajax. Van Gaal koos niet voor AZ om zich te rehabiliteren na drie mislukte episodes (,,want ik hoef met mijn erelijst niets meer te laten zien''), maar omdat de filosofie van de Noord-Hollandse club hem aanspreekt.

Terug op het veld, en niet meer achter het bureau in de airco van een kantoor zoals bij Ajax, verliepen zijn eerste weken als hoofdtrainer van AZ uiterst plezierig. Bij de spelers was het genoegen wederzijds. Ze constateerden zelfs meer vrijheden en inspraak dan onder de succesvolle Co Adriaanse, die plotseling steeds vaker wordt bekritiseerd om zijn kadaverdiscipline. Sommigen buitenstaanders vinden dat AZ toe was aan `een aardige oom' in plaats van `een strenge trainer'.

Zoals het gouden Ajax in de jaren zeventig zich bevrijd voelde van het juk van Rinus Michels en onder de aimabele Stefan Kovacs nog twee keer de Europa Cup 1 won. Maar het verschil met het Ajax van toen, dat dus alles al had gewonnen, en het AZ van nu is dat deze Alkmaarse ploeg vorig seizoen ondanks goede prestaties en aansprekend voetbal nog geen prijzen heeft behaald. De spelersgroep moet dan ook nog bereid zijn ontberingen op te brengen om de frustraties uit te wissen.

Daarbij paste geen mislukte start tegen Sparta. Maar de ban was gisteravond al snel gebroken. Vorig seizoen had AZ patent op snelle doelpunten, tegen de herintredende Rotterdamse ploeg werd die traditie voortgezet. Reeds in de derde minuut bewees Shota Arveladze, de aanwinst die overkwam van Glasgow Rangers, zijn waarde door de club uit Alkmaar op voorsprong te zetten na een inschattingsfout van de door Sparta gehuurde AZ-speler Tom Zoontjes. Daarna speelde AZ in een te laag tempo en kon Sparta zich redelijk staande houden. De 35-jarige Barry van Galen was weer eens ontbetwist de beste speler.

In de rust zette Van Gaal kennelijk het een en ander recht. In zijn betoog maakte hij duidelijk dat de vleugels beter benut moesten worden. Reeds na zes minuten werd dat op succesvolle wijze in de praktijk gebracht. Een voorzet van rechts rondde Arveladze fraai af. Tarik Sektioui vergrootte de marge nog tot 3-0. Daarna verslapte volgens Van Gaal de concentratie bij AZ (,,maar ik vond dat ze 't toch al lang hadden volgehouden'') en sprong de ploeg wat slordiger met de kansen om.

Sparta kon in de tweede helft het tempo niet meer volgen en rende hijgend achter AZ aan. Voorin maakte de ploeg geen vuist met de spitsen Yuri Rose en Ivan Cvetkov. Ricky van den Bergh, vorig seizoen topschutter, speelde op het middenveld, ver verwijderd van de spitsen. Trainer Wiljan Vloet ziet in hem geen specifieke spits. ,,Ik vond dat Ricky heel gedisciplineerd speelde. In de voorbereiding heeft hij ook vanuit deze positie bewezen te kunnen scoren.''

Als vervanger voor de falende Cvetkov liet Vloet de omstreden Rachid Bouaouzan opdraven. De Spartaan, die na een zware overtreding op Niels Kokmeijer niet alleen door de KNVB langdurig werd geschorst maar ook van de rechter een voorwaardelijk celstraf en een taakstraf kreeg, kreeg bij elke balbehandeling een fluitconcert. ,,Rachid moet maar door de zure appel heen bijten'', vond Vloet.

Van Gaal kon tevreden terugkijken op de prestaties van zijn manschappen. De nieuwelingen Stijn Schaars (ex-Vitesse), een controlerende middenvelder, verdediger Demy de Zeeuw (ex-Go Ahead Eagles) en spits Shota Arveladze voldeden aan de verwachtingen. Van Gaal verbaasde zich er zelfs over dat Schaars en De Zeeuw het niveau de hele wedstrijd aankonden. Maar dat had natuurlijk ook met het kwaliteitsarme Sparta te maken. ,,Schaars zakte onlangs tegen Sunderland in de tweede helft wat weg, maar nu hield hij het wel negentig minuten vol'', constateerde Van Gaal naderhand.

Aangezien De Zeeuw als rechtsback verdienstelijk debuteerde, kan Van Gaal de personele problemen in het centrum van de defensie (blessures Ron Vlaar en Joris Mathijsen) oplossen door vleugelverdediger Kew Jaliens als stopper in te zetten.

AZ 3 Sparta 0

Ruststand 1-0. 3. Arveladze 1-0, 49. Arveladze 2-0, 74. Sektioui 3-0. Schds: Haverkort. Tsch: 8.583. Gele kaart: Jaliens (AZ).

    • Erik Oudshoorn