Gatlin in select gezelschap

Justin Gatlin (23) won met overmacht de 200 meter, zijn tweede gouden medaille bij de WK atletiek. De dubbel is alleen voor grote atleten weggelegd. Maar Gatlin draagt de last van een dubieuze trainer met zich mee.

Sinds Justin Gatlin in 2003 als atleet toetrad tot het professionele circuit, heeft de Amerikaanse sprinter bijna geen wedstrijd verloren. Nadat hij zondag bij de wereldkampioenschappen atletiek in Helsinki de 100 meter had gewonnen, veroverde hij gisteravond de titel op de 200 meter, in een tijd van 20,04 seconde. De geschiedenis leert dat die dubbelslag alleen is weggelegd voor groten in de atletiek, zoals Jesse Owens, Valerie Borzov en Carl Lewis bij de Olympische Spelen, en Maurice Greene – tot gisteren – als enige bij de wereldkampioenschappen. Greene deed dat zes jaar geleden bij de WK in Sevilla.

Vier van de acht finalisten waren gisteravond Amerikanen, en alle vier golden ze als favoriet voor de wereldtitel. Gatlin won met overmacht. Achter hem eindigde het grote Amerikaanse talent Wallace Spearmon als tweede, in 20,2. Titelverdediger John Capel won brons (20,31), Tyson Gay eindigde als vierde (20,34).

Een bijzondere prestatie van Gatlin, waar niet de geur van doping omheen hangt, hetgeen de sterk verslechterende reputatie van zijn trainer Trevor Graham een klein wonder mag heten. Mede door de affaire over de onthulling van de designer drug THG van het Californische laboratorium Balco wordt Grahams reputatie almaar dubieuzer. Hoewel hij alle beschuldigingen categorisch ontkent en hij evenmin is aangeklaagd, wordt zijn naam steeds vaker met de Balco-zaak in verband gebracht.

Voor Gatlins manager Renaldo Nehemiah was het toenemend aantal geruchten over Grahams betrokkenheid in dopingzaken aanleiding na de Olympische Spelen de samenwerking tussen sprinter en coach ter discussie te stellen. Nehemiah wilde het goud van Gatlin op de 100 meter uitventen, maar zag die pogingen gehinderd door de link met doping.

Na een gesprek met zijn ouders en zijn manager besloot Gatlin evenwel Graham trouw te blijven zo lang niet is bewezen dat de coach over de schreef is gegaan. Jeanette, de moeder van Gatlin, zei deze week in Helsinki die keus te respecteren. ,,Hij werkt graag met Graham. Begrijpelijk, want hij is vertrouwd met zijn werkwijze en heeft succes onder hem. Ik vertrouw erop dat Justin die stuff niet aanraakt en buiten schot blijft'', aldus de vrouw die ook zaken voor haar zoon regelt en zich om die reden de manager van Gatlin noemt.

Dan zal een artikel deze week in de Amerikaanse krant USA Today haar niet vrolijk hebben gestemd, want daarin wordt nog eens op een rijtje gezet van welke kwalijke praktijken hij door zowel Balco-eigenaar Victor Conte, sprinter Tim Montgomery en oud-discuswerper C.J. Hunter is beschuldigd. Conte verklaarde eens tegenover ESPN The Magazine dat hij rechtstreeks dope aan Graham leverde. En Hunter, die van 1998 tot en met 2001 met sprintster Marion Jones was getrouwd, liet de San Francisco Chronicle optekenen, dat Graham in 2000 de verboden middelen voor Jones persoonlijk vervoerde naar Sydney, waar dat jaar de Olympische Spelen werden gehouden en zijn ex-vrouw vijf medailles won.

Inmiddels heeft Jones gebroken met Graham, die dankzij haar succes faam verwierf en zich fulltime op het trainerschap kon toeleggen. Montgomery, de huidige partner van Jones, heeft in de Balco-zaak tegenover het Amerikaanse anti-dopinginstituut USADA verklaard van Graham steroïden en groeihormonen aangeboden te hebben gekregen.

Overigens is ook Gatlin niet vrij van smetten, want hij werd in 2001 bij de Amerikaanse juniorenkampioenschappen betrapt op het gebruik van amfetamine. De olympisch en wereldkampioen ontliep een straf, omdat hij over een medisch attest beschikte vanwege het `deficitsyndroom', een vorm van hyperactiviteit. Tegenwoordig gebruikt Gatlin het middel niet meer.

Naast onbewezen beschuldigingen aan Grahams adres zijn er ook de feiten over betrapte atleten die hij trainde. De lijst met namen: Michelle Collins, Jerome Young, de tweeling Alvin en Calvin Harrison en Dennis Mitchell.

Buiten alle dopingperikelen is ook om andere redenen niet altijd een pretje deel uit te maken van Grahams groep, die Sprint Capitol heet. Afgelopen winter had Graham een conflict met de Highschool North Carolina State in Raleigh, waar hij gebruikt maakte van de atletiekbaan. De schoolleiding eiste achterstallige huur op, waar Graham beweerde om niet van de baan gebruik te maken. Het conflict liep zo hoog op, dat de trainingsgroep de toegang tot het terrain werd ontzegd en tweeënhalve maand moest uitwijken naar een park in Raleigh.

Is het voor te stellen dat olympisch kampioenen – Gatlin op de 100 meter en Shawn Crawford op de 200 meter – hun trainingen moesten afwerken op een stukje gras in en uithoek van een stadspark? Gatlins manager Nehemiah vond van niet en hij spoorde de atleet aan tot actie om aan die situatie een eind te maken. Uiteindelijk lukte dat mede na interventie van kledingsponsor Nike. De groep van Graham heeft sinds april onderdak gevonden bij North Carolina State University in Durham.