Frituurvis, patat en voetbal

Als sluitstuk van een succesvolle Roddy Doyle-filmtrilogie met de fictieve Dublin-voorstad Barrytown als decor dook regisseur Stephen Frears in 1996 voor de tweede keer in de wederwaardigheden van de Ierse arbeidersklasse. Na het allerwegen juichend ontvangen The Commitments (Alan Parker) en The snapper (Frears) had dit verhaal over twee werkloze vrienden die samen een gammele fish-and-chips-kar oplappen om hun geluk in de frituurbusiness te gaan zoeken het echter iets moeilijker dan zijn voorgangers. Wellicht dat zowel pers als publiek de milieuschetsen naar Doyles verhalen wel hadden gezien. Of misschien had men in de economische euforie van medio jaren negentig nóg minder dan anders boodschap aan flessenpost uit de onderklasse. Feit is dat het aimabele derdehandsje The Van amechtig puffend door Neêrlands filmtheaters hobbelde, vervolgens de geest gaf en niet veel later door het nog actieve Polygram werd gestald in de net ontluikende arthousesecties van de videotheken.

Hoewel The Van geen hoogvlieger is – daarvoor springt het scenario te lukraak van episode naar episode – kan men zich een beroerder anderhalf uurtje no nonsense-cinema voorstellen. Met zichtbaar speelplezier trekken acteurs Donal O'Kelly en Colm Meaney als respectievelijk Brendan (`Bimbo' voor dierbaren) en Larry hun cholesterolbak met het opschrift `Bimbo's Burgers' langs de gaten en scheuren in het scenario-asfalt. Geestig is de manier waarop deze beroepsdilettanten ondanks zichzelf het ene na het andere verkoopsucces boeken. Ze openen met een snuggere zet: tijdens de Europese Voetbalkampioenschappen van 1990 parkeren ze de patatkar voor de plaatselijke pub en wachten tot de hongerige meute naar buiten komt. Daarnaast worden in de duinen goede zaken gedaan, en permanent dorstige metalheads bij een Megadeth-concert halen ook graag een vette bek. Klein is het onderlinge wrijvingsleed tussen Bimbo en Larry, koddig zijn de uitbarstingen – en aandoenlijk de met een fijne pint begoten verzoeningsmomenten. The Van is zowel milieuschets als tijdsbeeld, met referenties naar John Wayne, de Ierse voetbalgekte, Guns 'n' Roses en The snapper. Zoals gezegd: er zijn heel wat slechtere vrijdagnachtfilmkeuzes te maken.

The Van (Stephen Frears, 1996, GB/Ierland), BBC 2, 1.15-2.55u.

    • Oliver Kerkdijk