De almacht van de prijsvergelijkers

Wat kost de benzine tien kilometer verderop, en wie levert de goedkoopste plasma-tv? Websites die prijzen vergelijken, groeien in populariteit.

Prijsvergelijking op internet kan de consument een hoop geld besparen. Neem brandstof. Autoleasebedrijf Athlon opende twee dagen geleden een website waarop de consument het goedkoopste pompstation in de buurt kan opzoeken. De verschillen lopen op tot 12 eurocent per liter brandstof. De nieuwe website liep meteen vast omdat honderdduizenden bezoekers erop wilden.

Kelkoo.nl, Kieskeurig.nl en Vergelijk.nl vergelijken de prijzen van tienduizenden elektronische apparaten en huishoudelijke artikelen. Op deze en soortgelijke sites zochten vorige maand bijna 8 miljoen internetters naar informatie over elektronica en witgoed. In juli 2004 waren dat er nog 5,9 miljoen. Kelkoo.nl, Kieskeurig.nl en Vergelijk.nl hebben samen 50 tot 60 procent van de markt in handen – concurrenten als Elcheapo.nl en Miepkniep.nl blijven onder de 5 procent, blijkt uit cijfers van online onderzoeksbureau Multiscope.

De prijsvergelijkers vermelden niet alleen de prijs. Ze voegen ook productinformatie toe en bieden onderdak aan webfora waarop consumenten hun vragen en opmerkingen over het product kwijt kunnen. Objectieve testmethoden zijn niet gebruikelijk bij deze `interactieve koopgidsen'. De meeste links leiden naar goedkope webwinkels die op bestelling leveren.

Veel vrouwen gaan juist voor de prijsvergelijkingen internet op, zo blijkt uit onderzoek van TNS Nipo. Het toenemende bezoek van vrouwen vertaalt zich in de producten, zegt directeur J. Kivit van Multiscope. ,,Vergelijkingssites waren altijd wat meer op mannen gericht, met rubrieken als elektronica en computeronderdelen. Maar nu vind je overal rubrieken als `huis en tuin' of `baby en kind'.''

De prijs van een vliegticket was een van de eerste producten die vergeleken werd op internet. Deze reissites voegden daar informatie over beschikbare vliegtuigstoelen en hotelarrangementen aan toe. Volgens Multiscope telden de Nederlandse reissites in de maand juli 11,3 miljoen bezoekers, 30 procent meer dan vorig jaar. Dat succes heeft gevolgen: reisorganisatie TUI wil dit jaar een kwart van de 135 eigen reiswinkels afstoten, wegens het groeiend aantal internetboekingen. Een TUI-topman verwacht dat binnen vijf jaar de helft van de 2.000 Nederlandse reisbureaus verdwenen is.

Ook de telecomsector en de huizenmarkt zijn ingrijpend veranderd door prijsvergelijkende sites. Vier jaar geleden gooide ondernemer B. Woldring, toen nog een tiener, hoge ogen met Bellen.com, een vergelijkende website over gsm-tarieven. Daarmee schiep hij orde in de wereld van ingewikkelde belbundels. Woldring – inmiddels tegen de twintig – richtte nieuwe sites op om de tarieven voor vaste telefonie, energie en digitale tv met elkaar te vergelijken.

Op internetgebied geldt Speedtest.nl als een pionier. Deze site meet de snelheid van internetaanbieders en vergelijkt de prijzen van breedbandpakketten. Een ondoorgrondelijke en veranderlijke markt wordt zo in één keer inzichtelijk gemaakt.

Funda.nl, de website van de Nederlandse Vereniging van makelaars NVM, is eigenlijk geen vergelijkende site. Geen enkel koophuis is immers exact hetzelfde. Maar Funda, goed voor 4,2 miljoen bezoekers per maand, geeft wel inzicht in de moeilijk doordringbare huizenmarkt dankzij een zeer uitgebreide database van alle Nederlandse koopwoningen. De aspirant-koper kan in een oogwenk naar soortgelijke huizen in verschillende plaatsen zoeken. Een klus die zonder website veel geduld en vertrouwen in de makelaar vergt.

Sommige producten blijven moeilijk om te vergelijken. Independer.nl en Fx.nl zijn gespecialiseerd in spaarregelingen, verzekeringen en hypotheken – van oudsher een branche vol kleine lettertjes en lastige voorwaarden. Toch hebben deze sites een extra waarde: ze bieden de consument toegang tot een domein dat voor kort alleen aan assurantiekantoren en verzekeringsagenten was voorbehouden.

Hoewel de informatie op de vergelijkingssites vaak subjectief is, vertrouwen consumenten die informatie meer dan het vakmanschap van een winkelverkoper. ,,Veel consumenten zoeken eerst op internet al hun informatie bij elkaar en stappen vervolgens de Dixons binnen. Ze weten er meer van dan de verkoper. Die kan ze echt geen verhaal meer op de mouw spelden'', zegt directeur Kivit van Multiscope.

Dat blijkt ook uit onderzoek naar het webgebruik van Nederlandse consumenten, dat vorig jaar werd uitgevoerd door de vakgroep economische geografie van de Universiteit Utrecht. Van de ruim 3.000 ondervraagden zei 57 procent zich minimaal eenmaal per kwartaal via internet te informeren, om vervolgens een gewone winkel binnen te stappen. 26 procent geeft aan zich bij een winkel in de binnenstad te oriënteren, om vervolgens via internet de goedkoopste aanbieder te kiezen. De branches die het meest daaronder te lijden hebben zijn cd-winkels, boekhandels en computerzaken. Aan de andere kant hebben doe-het-zelfwinkels, juweliers en dierenwinkels nauwelijks last van online concurrentie.

    • Marc Hijink