Bernhard lobbyde ook voor Italiaans bedrijf

Prins Bernhard lobbyde in de jaren zeventig niet enkel voor de Amerikaanse vliegtuigconcerns Lockheed en Northrop. De prins hielp ook een Italiaanse fabrikant. Namens dat bedrijf, Agusta, stuurde hij op 5 maart 1973 een ,,aanbod'' voor de vervanging van 156 Piper Cubs van de luchtmacht naar toenmalig minister van Defensie H. de Koster (VVD).

Dat blijkt uit een handgeschreven brief van Bernhard in het privé-archief van De Koster. De documenten liggen in het Nationaal Archief in Den Haag. De inhoud is openbaar sinds het overlijden van de prins in december vorig jaar.

Het doorsluizen van het Italiaanse aanbod paste niet binnen de taakomschrijving van Bernhard. Hij was als inspecteur-generaal van de strijdkrachten adviseur van de minister van Defensie.

De Italiaanse firma Agusta was kandidaat voor de vervanging van de Piper Cubs, naast het Franse Aérospatiale en het Duitse Messerschmitt-Bölkow-Blohm. Volgens het ministerie van Defensie kregen de Italiaanse, Franse en Duitse bedrijven op 11 juli 1973 het verzoek technische informatie te leveren. Dat was vier maanden nádat Bernhard het Italiaanse aanbod had doorgestuurd.

De Koster kwam niet meer toe aan een besluit over de vervanging van de Piper Cubs. Het kabinet-Biesheuvel trad 11 mei 1973 af. Onder verantwoordelijkheid van De Kosters opvolger Vredeling (PvdA) koos het departement in 1974 voor Messerschmitt-Bölkow-Blohm.

Dat Bernhard zich in de jaren zestig en zeventig inliet met het aanschaffingsbeleid van de luchtmacht is bekend sinds de Lockheed-affaire uit 1975. De prins bleek Lockheed tegen betaling zijn diensten te hebben aangeboden bij de verkoop van vliegtuigen aan de Nederlandse luchtmacht. Het privé-archief bevat geen informatie waaruit blijkt dat Bernhard geld kreeg voor het doorgeven van het aanbod van Agusta.

Het aanbod was door Bernhard toegevoegd als bijlage bij een brief aan De Koster, persoonlijk bevriend met de koninklijke familie. In de brief staat: ,,P.S. Als bijlage een Italiaans aanbod ter vervanging van onze Piper Cubs.'' De bijlage ontbreekt in het archief.

In de brief zelf meldde Bernhard aan De Koster dat Indonesië mijnenvegers wilde hebben van Nederland, ,,liefst cadeau natuurlijk''.

Het archief bevat tevens documenten waaruit blijkt dat De Koster als Tweede-Kamerlid in 1975 Bernhard informatie toespeelde uit vergaderingen van de Vaste Kamercommissie voor Defensie. Daarmee schond De Koster zijn geheimhoudingsplicht.

ARCHIEF KOSTER: pagina 2

    • Joep Dohmen