NASA in zelfonderzoek

De veilige terugkeer op aarde van het ruimteveer Discovery ontlast de NASA hooguit van een tijdelijk probleem. Het programma met de shuttles zal ondanks deze geslaagde landing grondig tegen het licht moeten worden gehouden. De pech bij de lancering – een stuk isolatieschuim schoot los van de externe brandstoftank – deed meer dan twee jaar durend onderzoek naar deze kwaal teniet. Door eenzelfde incident spatte de Columbia in februari 2003 bij terugkeer in de dampkring in stukken uiteen, met fataal gevolg voor de zevenkoppige bemanning.

De missie van de Discovery is hooguit deels succesvol te noemen. Het prestige van de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie heeft door de ongelukkige lancering andermaal een deuk opgelopen, maar wat belangrijker is: er blijven ondanks aanvullende research van meer dan een miljard dollar ernstige twijfels bestaan over de veiligheid van de ruimteveren. De NASA dient dan ook met een duidelijk antwoord te komen op de vraag: wat nu?

Die vraag zal ook in Washington, waar het geld vandaan komt, moeten worden beantwoord. De NASA heeft al gezegd dat het eerst precies wil weten wat er dit keer misging, en waarom, voordat andere shuttles de ruimte in gaan. Dat is een verstandige aanpak, die evenwel voorbijgaat aan de meer structurele kwestie van voortzetting van het programma met de ruimteveren. Het loslatende isolatieschuim en NASA's kennelijke onvermogen om dit te voorkomen, vormen na het ongeluk met de Columbia aanleiding genoeg om de tochten met de shuttles definitief te stoppen. Dat zou een besluit met ingrijpende gevolgen zijn; ook voor de Europese ruimtevaart, die deels van de shuttles afhankelijk is. Maar het dwingt wel tot het uitzetten van een nieuwe koers voor de Amerikaanse ruimtevaart. Die ontbeert mede door toedoen van de politiek een helder idee en een nieuw en herkenbaar doel.

President George W. Bush zei anderhalf jaar geleden dat de NASA pogingen moet doen om via de maan naar Mars te komen. Dit bleek grotendeels politieke retoriek omdat geen sprake was van aanvullend budget of een vast tijdsplan. De NASA zal na de beladen tocht van de Discovery aan zelfonderzoek moeten doen, en vervolgens zijn plannen op politieke haalbaarheid moeten toetsen. De eeuwige kwestie bemande of onbemande ruimtevaart zal ook weer aan de orde komen. Er is veel voor onbemand te zeggen: veilig en relatief goedkoop, bovendien zijn er de laatste tijd mooie successen geboekt met verre en technisch moeilijke missies. Bemande ruimtevaart spreekt echter veel meer aan. Helemaal veilig zal die nooit zijn, maar veiliger dan met de per definitie onvolmaakte shuttles moet toch zeker kunnen.