Actie tegen drank werkt niet bij jeugd

Campagnes om het alcoholgebruik onder jongeren te verminderen, hebben geen enkel effect gehad. Dat zegt Wim van Dalen, die tot 2002 voor gezondheidsinstituut NIGZ, in opdracht van het ministerie van VWS, de campagnes leidde.

,,We zijn naïef geweest'', zegt Van Dalen. ,,We geloofden dat voorlichting gedrag zou beïnvloeden. Maar nu zeg ik: het heeft eerder averechts gewerkt.'' Minister Hoogervorst (Volksgezondheid, VVD) en de Tweede Kamer willen de voorlichting aan jongeren de komende jaren opvoeren. Het Nationaal Instituut voor Gezondheidsbevordering en Ziektepreventie (NIGZ), dat in opdracht van VWS de campagnes bedenkt en uitvoert, erkent dat ,,voorlichting op zichzelf jongeren niet minder laat drinken''.

Sinds 1990 probeert de overheid via voorlichtingcampagnes overmatig alcoholgebruik onder jongeren te bestrijden. Op dit moment besteedt het ministerie van VWS hier 750.000 euro aan, tegen circa anderhalf miljoen euro tien jaar geleden. Tot voor kort werd vooral campagne gevoerd met tv-spotjes als Do you know, do you care? Nu gaan teams van voorlichters campings langs om jongeren op de gevaren van alcohol te wijzen.

Desondanks zijn jongeren, volgens cijfers van het Trimbosinstituut, sindsdien alleen maar méér gaan drinken. Minister Hoogervorst schreef eerder dit jaar aan de Tweede Kamer dat Nederlandse jongeren de ,,meest frequente'' drinkers van Europa zijn.

Effecten van voorlichting zijn er bovendien niet. Uit een evaluatie van het NIGZ uit 2003 blijkt dat voorgelichte jongeren niet minder drinken dan jongeren die geen voorlichting hebben gehad. ,,Er is geen invloed van de campagne geconstateerd ten aanzien van het uiteindelijke drinkgedrag van jongeren tijdens of na de vakantie.'' Ze zijn zich bewuster van hun alcoholgebruik, aldus het rapport, maar passen hun gedrag niet aan.

Hoogervorst heeft in april een plan gepresenteerd om alcoholgebruik onder jongeren te verminderen. Voorlichting is daarbij een topprioriteit, aldus de minister. Zo wil hij ook dat leerlingen op basisscholen beter voorgelicht worden. De Tweede Kamer wees andere voorstellen, zoals een hogere prijs voor de populaire Breezer, af.

Volgens het NIGZ én Van Dalen, die nu voorzitter is van de Stichting Alcoholpreventie, heeft voorlichting zonder extra maatregelen geen enkele zin. Van Dalen vreest dat voorlichting hooguit de alcoholindustrie ertoe heeft aangezet alcoholreclame op te voeren.

voorlichting: pagina3