Shuttle moet uitwijken naar basis in Californië

Ruimteveer Discovery zou vanmiddag om twaalf minuten over twee op luchtmachtbasis Edwards in Californië landen. Iets na één uur, vlak voor het sluiten van deze krant, kregen commandant Eileen Collins en piloot Jim Kelly van de vluchtleiders in Houston het commando de motoren van de shuttle te ontsteken. Daarmee was de landing definitief ingezet.

De terugkeer op het Kennedy Space Center in Florida, de eerste optie, is vanmorgen twee keer afgeblazen. Regen en onweer noopten de Nasa uit te wijken naar een andere landingsplaats. Ook om 15.47 uur kon de Discovery op Edwards, waar de weersvooruitzichten gunstig waren, terecht. Eventueel kon de shuttle ook op een raketbasis in White Sands in New Mexico landen. Ook gisteren werd wegens slecht weer in Florida tot uitstel besloten.

Nadeel van een landing in Californië is dat het ruimteveer dan per Boeing 747-draagvliegtuig moet worden teruggevlogen naar de thuisbasis in Florida. Die operatie vergt een week en brengt miljoenen dollars extra kosten met zich mee. Bovendien is door alle perikelen omtrent de landing de volgende vlucht met de shuttle op losse schroeven komen te staan. De Atlantis, die tussen 9 en 26 september zou vertrekken, kan pas weg als de Discovery gereed staat voor een eventuele reddingsoperatie. Alles onder voorbehoud dat het probleem met het losschietende isolatieschuim is opgelost.

Rond twaalf uur kregen Collins en haar bemanning het bericht dat de landing opnieuw was verschoven. De zeven astronauten hadden toen al extra water en zouttabletten tot zich genomen om het vochtverlies dat de gewichtsloze toestand met zich meebrengt te compenseren. ,,We zijn voorbereid voor wat we ook zouden moeten doen'', reageerde Collins laconiek op het besluit.

De terugkeer van een space shuttle vergt een serie gecompliceerde manoeuvres. Het toestel, dat aanvankelijk met 30 Mach (dertig keer de geluidssnelheid) op zijn kop vliegt ter wille van de warmtebalans, keert eerst achterstevoren waarna ontbranding van de motoren voor afremming zorgt. Vervolgens kantelt het in de lengterichting naar voren, om onder een hoek van veertig graden de buitenste laag van de atmosfeer binnen te dringen. Door de wrijvingshitte loopt de temperatuur van het hittewerende schild lokaal op tot 1650 °C. Naarmate het toestel dieper in de atmosfeer duikt, gaat het zich steeds meer als een vliegtuig gedragen. Enkele scherpe bochten zijn bedoeld om de snelheid verder te verkleinen. Een remparachute die direct na het neerkomen uitklapt dient hetzelfde doel.

De return to flight-missie van de Discovery was bedoeld om het Internationale Ruimtestation van nieuwe voorraden te voorzien en via een ruimtewandeling een defecte gyroscoop te vervangen. Ook het nieuwe inspectiesysteem van de shuttle, met camera's en laserapparatuur, werd met succes getest. Daarnaast kende de missie tegenvallers. Ondanks alle voorzorg schoot bij de start opnieuw een stuk isolatieschuim van de externe brandstoftank los, een incident dat in 2003 de Columbia fataal werd.

www.nrc.nl: nieuws en foto's shuttle