Schakers eisen vertrek bestuurder

Na de juichkreten over het behalen van de Europese titel richtten de schakers giftige pijlen op de Nederlandse bond. Bestuurslid Sytze Faber moet het ontgelden.

Hoog in de lucht hoorde het Nederlandse schaakteam dat hun prestatie ook werd gewaardeerd in het vliegtuig waarmee de ploeg terugvloog van Gotenburg naar Amsterdam. Via de intercom deelde de purser mee dat de bemanning, het cabinepersoneel en hopelijk ook de andere passagiers, trots waren op de Europese kampioenen. Het deed de schakers goed, want hun wens is dat deze titel alom aandacht zal krijgen en nieuwe sponsordeuren zal openen. En dat er niet, zoals vier jaar geleden na hun eerste Europese titel in het Spaanse Leon, een ijzige stilte zal volgen. Over waardering in eigen kring hadden ze de afgelopen dagen in ieder geval niets te klagen.

Tijdens de laatste ronden van hun zegetocht waren ze al overladen met complimenten over hun superieure spel en nadat de hoofdprijs was zeker gesteld met een overwinning op Polen volgden de welgemeende felicitaties. Ook die van de naaste rivalen en die van de favorieten die zo jammerlijk faalden. Vladimir Toekmakov, de captain van het Oekraïense team dat op de laatste Olympiade goud won, deed er niet moeilijk over. ,,Wat de Nederlanders hier hebben laten zien is ongelooflijk. Ze hebben geweldig gespeeld.'' De captain van de Russen, Sergei Dolmatov, deelde zijn lof, maar wilde ook wel een kanttekening laten horen. ,,Natuurlijk heeft Nederland volledig verdiend gewonnen, maar of ze hier een vervolg aan kunnen geven is maar de vraag. Gezien de leeftijd van de spelers is het geen stabiel team.''

Die bedenking zal de kampioenen hooguit een triomfantelijke klaterlach ontlokken, want de feiten spreken louter in hun voordeel. De Russen eindigden op een beschamende veertiende plaats en in het onderlinge duel werden ze met 3-1 overtuigend verslagen. Sterker nog, Nederland won van alledrie de medaillewinnaars van de laatste Olympiade; Oekraïne, Rusland en Armenië. Als enige land bleven ze ongeslagen en van de 36 partijen die ze speelden verloren ze er maar één, een uitglijder van topbord Loek van Wely. Of eigenlijk meer een kwestie van koppigheid.

In zijn partij tegen de Kotronias herhaalde hij een variant die hij een paar maanden geleden tegen dezelfde tegenstander had gespeeld in het individuele Europese kampioenschap in Warschau. Maar dat minpuntje was niet meer dan een vuiltje in een oog. Alle spelers staken in een blakende vorm in Gotenburg en allemaal scoorden ze boven verwachting. Dankzij deze weldaad aan statistieken ondergingen de Nederlanders de huldiging bij de sluitingsceremonie met stralende gezichten.

Zo leek alles koek en ei, totdat op het vliegveld van Gotenburg enkele spelers lieten weten dat ze niet alleen blij waren. Gevraagd naar zijn gevoelens over dit opmerkelijke succes, opende Ivan Sokolov een frontale aanval op het bestuurslid van de schaakbond met de portefeuille topschaak. ,,Dit succes is niet behaald dankzij de bond, maar ondanks, want ze hebben hiervoor niets gedaan. Ik hoop dat Sytze Faber op korte termijn zal opstappen en vervangen zal worden door iemand die productiever is in het vinden van sponsors.'' Ter verduidelijking legde Sokolov uit dat, voor zover hij wist, bij succesvolle andere schaakbonden de financiële middelen bestaan uit 35 procent budget van overheidswege en overige steun en de rest uit sponsorgelden, terwijl de Nederlandse bond voor 95 procent leunt op eigen middelen.

Zijn ontstemming over Faber werd gedeeld door Erik van den Doel, die net als Sokolov eerder aanvaringen had met de bondsbestuurder. En door Loek van Wely, die stelde dat hij niet eerder problemen met Faber had gehad, maar dat hij nu teleurgesteld was door het ontbreken van een bonus voor de Europese titel. Bovendien had hij zich sterk geërgerd aan een als grapje bedoelde uitspraak, waar hij verder niet over in details wilde treden. Het had niet geleid tot zijn nederlaag de volgende dag, maar geholpen had het zeker ook niet.

Geconfronteerd met deze uitspraken reageerde Faber onaangenaam verrast en gekwetst over deze ,,motie van wantrouwen''. Van de drie ton die de schaakbond voor topschaak heeft sprokkelt hij er naar zijn zeggen zelf ieder jaar een ton bij elkaar. Terwijl tachtig procent van de schaakbonden in het geheel geen sponsoring heeft. Het bij Van Wely slecht gevallen grapje noemde hij een onschuldig misverstand. Dat er in tegenstelling tot de afspraken over de Olympiade geen bonus zou zijn bij het EK was algemeen bekend. Dat betreft afspraken met de topspelers waar ze allen met hun volle verstand bij waren.'' Verder kon hij er niet omheen dat de bondsraad nu eenmaal de voorkeur geeft aan breedteschaak. Desondanks stelde hij te zullen kijken wat er veranderd kan worden. ,,Want ik zie het probleem natuurlijk ook wel.''

De kritiek op Faber werd niet onderschreven door Jan Timman en Sergei Tiviakov. ,,Ik steun Sytze Faber helemaal'', aldus Tiviakov. Hij is altijd aardig tegen mij en ik zie niet hoe hij schade zou kunnen doen aan het Nederlandse schaak.''