Onlusten in Koerdisch gebied Iran

Iraans-Koerdistan is het toneel van ernstige onlusten die nu al bijna een maand voortduren. In vrijwel alle steden in het Koerdische gebied in het westen van Iran zijn demonstraties en rellen.

De Iraanse regering meldde gisteren dat er onlangs twee doden zijn gevallen. Ook zouden 145 arrestaties zijn verricht. Maar volgens Koerdische bronnen ligt het dodental veel hoger – gesproken wordt over tientallen doden – en gebruikt het Iraanse leger buitensporig veel geweld om de onlusten de kop in te drukken.

Volgens Koerdische websites, waarvan de meeste gefilterd worden in Iran, gebruikt de Iraanse revolutionaire garde tanks en helikopters om de opstand neer te slaan. Een ooggetuige in de stad Sanadaj bevestigde door de telefoon dat er tanks in de straten staan. ,,Er is enorm veel politie en leger op de been en er zijn erg veel arrestaties verricht'', aldus de ooggetuige. Journalisten mogen het gebied niet bezoeken. Twee Koerdische kranten zijn gesloten en lokale mensenrechten-activisten en journalisten zijn opgepakt.

Het gebied, waar de meesten van de 6 miljoen Koerden in Iran wonen, is onrustig sinds de oorlog in Irak. De Koerden voelen zich achtergesteld in Iran. Er zijn sterke banden met de Koerden over de grens in Irak, die de facto een eigen staat hebben. De onlusten zijn de heftigste van de afgelopen jaren. Op 9 juli werd de Koerdische politieke activist Shwan Ghadirî omgebracht door Iraanse veiligheidsdiensten in de stad Mahabad. Volgens Koerdische bronnen is Ghadirî geëxecuteerd, de centrale overheid heeft laten weten dat hij zich verzette tijdens arrestatie. In Mahabad gingen duizenden Koerden de straat op. Bij de daarop volgende rellen werd een hoge Iraanse politiecommandant doodgestoken. Sindsdien hebben de rellen zich verspreid over meerdere Koerdische steden. Veel overheidsgebouwen en banken zijn bestormd.

Twee weken geleden begonnen Iraanse veiligheidsdiensten een grootscheepse operatie in het gebied, die nu nog voortduurt. Koerdische separatisten hebben drie Iraanse soldaten vermoord in een hinderlaag.

,,Wij willen onafhankelijkheid voor Iraans Koerdistan, maar geweld is niet de manier om dit te bereiken'', zegt een Koerd telefonisch vanuit Mahabad. ,,Er zijn nu twintig doden gevallen en gisteren hebben we in heel Kurdistan een algemene staking gehad. Er was geen winkel open.'' Volgens de man zijn er films in omloop waarop is te zien hoe de Koerdische activist Ghadirî voor zijn dood werd gemarteld. Koerden zijn ook boos over de verkiezing van Mahmoud Ahmadinejad tot president van Iran. Volgens een Koerdische website hebben aanhangers van diens politieke tegenkandidaat ayatollah Akbar Hashemi-Rafsanjani bewijzen verspreid dat Ahmadinejad achter de moord op een belangrijke Koerdische leider in Wenen zat.

    • Thomas Erdbrink