Mijnwerkers in Z-Afrika staken

Voor het eerst sinds 18 jaar hebben bijna 100.000 mijnwerkers het werk neergelegd in de goudmijnen van Zuid-Afrika, de grootste goudproducent ter wereld. De mijnstaking begon gisteravond nadat salarisonderhandelingen vorige week waren mislukt. De werkgevers schatten dat de staking de mijnindustrie zo'n 16 miljoen euro per dag gaat kosten.

Het is voor het eerst in de Zuid-Afrikaanse geschiedenis dat de grootste vakbond (NUM) samen met de bond voor blanke mijnwerkers (Solidarity) staakt. De bonden eisten aanvankelijk een loonsverhoging van 10 tot 12 procent, maar die eis is inmiddels afgezwakt tot tussen 7 en 8 procent. De Chamber of Mines, die onderhandelt namens de werkgevers, is bereid tot een loonsverhoging van 4,5 tot 5 procent, waarmee de stijging in kosten van het levensonderhoud van de mijnwerkers gedekt zou zijn.

Volgens de bonden is het tijd dat de mijnbedrijven hun personeel laten meeprofiteren van de explosieve groei van de goudprijs de afgelopen jaren. Goud is sinds de terroristische aanslagen in New York, Washington, Madrid en Londen een geliefde investering onder internationale beleggers. De toekomst van de Zuid-Afrikaanse goudindustrie ziet er ,,rooskleurig'' uit, aldus een vakbondswoordvoerder. Zuid-Afrikaanse mijnwerkers verdienen maandelijks niet meer dan 200 tot 300 euro. Bonden klagen al jaren over de huisvesting van hun leden, die zo'n negen maanden van het jaar meest in overvolle hostels doorbrengen.

Volgens de goudbedrijven vergeten de bonden dat omzet- en winstcijfers in de goudindustrie de afgelopen jaren flink hebben geleden onder de sterke rand, de Zuid-Afrikaanse munt. De goudbedrijven in Zuid-Afrika produceerden vorig jaar 9 procent minder dan het jaar ervoor. Tegenwoordig komt nog zo'n 15 procent van al het goud ter wereld uit Zuid-Afrika, tegen 80 procent eind jaren '70.

De harde strijd aan de onderhandelingstafel in de mijnindustrie is symptomatisch voor de slechte verhoudingen tussen werkgevers en werknemers momenteel in Zuid-Afrika. Vorige week legde het grondpersoneel van vliegmaatschappij South African Airways (SAA) vluchten dagenlang plat. Eerder staakte ook het personeel van supermarktketen Pick and Pay, en de gemeenteambtenaren. Vandaag wordt ook in de gezondheidssector gestaakt.