Holl zingt Schubert nu met meer distantie

Schuberts Winterreise had de zomergasten op het Delft Chamber Music Festival verkoeling moeten brengen. Maar de liederencyclus op 24 desolate gedichten over de eenzaamheid van een afgewezen jongeman, paste goed bij de donkere wolken boven het glazen dak van de concertzaal van Museum Het Prinsenhof, waarin violiste Isabelle van Keulen voor de negende keer haar festival organiseerde.

De aangrijpende romantiek van Winterreise vertegenwoordigt een belevingswereld waartoe Robert Holl, ongetwijfeld de beste bas die Nederland op dit moment rijk is, zich al jarenlang hevig aangetrokken voelt. In de tijd dat hij nog bariton was en voornamelijk liederen zong, lééfde Holl bijna in de 19de eeuw. Hij kende, las en zong alles wat met de romantiek te maken had. Naarmate hij zich meer op opera ging richten en zich tenslotte in Wenen vestigde, veranderde niet alleen Holls stem van bariton naar bas, maar ook zijn overgevoelige tekstbenadering.

De Holl van nu zingt Schubert met wat meer mannelijke distantie, krachtig en dramatisch, maar ook heftig en bewogen. Dat hele intieme en introverte van Holls vroegere vertolkingen van liederen van Schubert en Schumann, is verdwenen. Maar gebleven zijn de intensiteit en de oprechte ontroering. In Delft stelde Holl zijn warme, soepele, sonore en expressieve bas volledig in dienst van de tekst, waarin hij zich buitengewoon goed had ingeleefd en waarvan hij alle nuances muzikaal én theatraal probeerde te onderstrepen.

Soms ging dat een beetje ten koste van de ijzige ongenaakbaarheid van Winterreise, die weinig extra aanzetten als rubati en accenten nodig heeft om optimaal tot de verbeelding te spreken. In plaats van te eindigen met wegstervende voetsstappen in de sneeuw, zette Holl met de slotzin van de cyclus macaber en met gebalde vuist zijn artistieke handtekening onder zijn indrukwekkende interpretatie. Dat was typerend en imponerend tegelijk, als afsluiting van de intense spanningsboog.

Het poëtische en subtiele spel van pianist Oleg Maisenberg vormde een prachtig tegenwicht bij Holls intense expressiviteit. Steeds opnieuw gaf Maisenberg met zijn transparante maar ook uiterst genuanceerde inleidingen sublieme voorzetten, waarin de sfeer zó raak getroffen werd, dat Holl zich er alleen maar bij aan hoefde te sluiten.

Concert: Robert Holl en Oleg Maisenberg. Gehoord: 6/8 Delft.

    • Wenneke Savenije