Digitale tv is breekijzer voor huiskamer

Talpa en Versatel willen tv gebruiken als lokkertje voor andere digitale diensten. Die worden in één pakket verkocht. Dat is goedkoper voor de consument, maar geeft de adverteerder uiteindelijk meer macht.

Terugspoelen in een live voetbalwedstrijd, schakelen tussen wedstrijden of een ander camerastandpunt bij Big Brother kiezen; bij digitale televisie heeft de kijker het zelf voor het zeggen. Versatel Live Voetbal en de nieuwe Talpa-zender gaan intensief gebruik maken van deze nieuwe mogelijkheden. John de Mols overtuiging is dat web, tv en telefonie snel tot één geheel versmelten. En dat biedt ook nieuwe mogelijkheden voor de adverteerder.

Bij digitale tv draait het vooral om keuzevrijheid. Meer zenders, en kijken wanneer je wilt. Een simpele digitale videorecorder kan al live-tv pauzeren en reclameblokken overslaan. Via de kabel of adsl is het mogelijk om een film eenmalig tegen betaling te bekijken. Een ritje naar de videotheek is dan overbodig. Ook uitzendingen via het web zijn populair, getuige het grote aantal digitale tv-kanalen bij tvopjepc.nl of Nederland 4 (http://portal.omroep.nl/nederland4).

Versatel gebruikt tv via internet om de huiskamer te veroveren. Bij live voetbaluitzendingen kan de kijker actief ingrijpen in de programma's, bijvoorbeeld door camerastandpunten te kiezen, een andere wedstrijd te selecteren of in een commercial met één muisklik naar de site van de adverteerder te gaan.

Met de afstandsbediening kiest de voetballiefhebber zijn favoriete club, het bijbehorende signaal wordt rechtstreeks vanaf het voetbalstadion, via de glasvezelkabel en de adsl2-lijn naar de huiskamer gestuurd. Eerder experimenteerde Casema al met soortgelijke televisie via de kabel, door de kijker te laten schakelen tussen vier camera's in het beroemde Big Brother-huis.

Digitale tv vergt wel wat gewenning. Zo gaat het zappen trager, omdat de digitale decoder elk kanaal opnieuw omzet in een beeld dat de tv kan vertonen. Ook kan een digitaal tv-signaal niet meteen doorgekoppeld worden naar de tv in de slaapkamer. Daarvoor is een tweede decoder, of een decoder met een dubbele tv-tuner nodig.

Versatel gebruikt voor de doorgifte van het televisiesignaal het snelle adsl2-netwerk, dat nu in ruim de helft van Nederland beschikbaar is. De concurrerende kabelmaatschappijen (beschikbaar in bijna alle huishoudens) bieden ook internet en digitale tv aan en leveren daar nog eens een telefonieabonnement bij.

De combinatie van deze drie diensten internet, telefonie en tv, triple play geheten, is goedkoper dan een los abonnement voor elk onderdeel. Bij een groot prijsverschil zullen veel internetgebruikers – die over het algemeen niet zo happig zijn om van provider te wisselen – hun communicatiediensten het komende half jaar opnieuw overwegen.

KPN voelt de druk van de concurrentie en voert triple play en VoIP (bellen via een internetverbinding) met sneltreinvaart in. Zolang adsl2 nog niet overal beschikbaar is, verkoopt KPN digitale televisie via de ether. Wie tegelijkertijd adsl en telefonie van KPN afneemt, krijgt fikse kortingen.

Een rekenvoorbeeld: een 3 Mbit adsl-verbinding kost nu zo'n 55 euro per maand. In een combinatieabonnement van 60 euro zit daar gratis telefonie bij in het weekend. Gratis 's avonds bellen kost 2,50 meer. Afhankelijk van het belgedrag kan dat per maand tientallen euro's schelen, met wat zo'n gebruiker nu nog betaalt voor de twee aparte diensten.

Opvallend is dat Versatel nog geen volledig triple play-pakket kan aanbieden, ook al was dat bij de eerste introductie van de nieuwe zender wel de bedoeling. Het echte triple play-aanbod duurt nog even, weet de medewerker van Versatels verkoopdienst. Wie op dit moment klant wordt bij Versatel Live Eredivisie via adsl2, moet nog een half jaar bellen via de gewone KPN-lijn. Ook andere televisiezenders zijn de komende zes maanden nog niet te bekijken via Versatel – zelfs het `eigen' Talpa niet.

Tv is wel het beste breekijzer om toegang te krijgen tot de Nederlandse huiskamer, denkt John de Mol. Hij heeft geïnvesteerd in (live) eredivisievoetbal en dure Talpa-sterren om een groot publiek te veroveren. Uitbreiding van het netwerk staat daarbij voorop. En zodra de tv-verbinding eenmaal gelegd is, is het eenvoudig om de klant ook een telefoonabonnement te verkopen. Daarna is het makkelijk om telkens nieuwe diensten toe te voegen, zoals extra zenders, online spelletjes of betaalde muziekdownloads.

Digitale tv geeft de consument weliswaar meer vrijheid en de kans om vervelende reclameblokken te ontlopen, maar eenmaal `gevangen' in een tripleplay-abonnement is het gebruik van digitale diensten vrij gedetailleerd te volgen.

Ook al is het voor de kijker steeds eenvoudiger om reclameblokken te omzeilen met een digitale videorecorder, door de aanschaf van tv-pakketten en films op afroep ontstaat er een beter beeld van zijn persoonlijke interesses.

Programmavoorkeur, download- en surfgedrag vormen kostbare marketinginformatie die een slimme adverteerder te gelde kan maken. Wie precies weet waar de interessegebieden van een kijker-annex-internetgebruiker liggen, kan immers veel nauwkeuriger adverteren. Wie vaak autoprogramma's kijkt bijvoorbeeld, krijgt straks meer advertenties voor auto's, brandstof of ongevallenverzekeringen voor zijn neus.

Versatels gebruiksvoorwaarden voor Live Eredivisie bieden daarvoor in ieder geval voldoende mogelijkheden: ,,Versatel kan persoonsgegevens aan derden verstrekken (...) tenzij de klant schriftelijk kenbaar heeft gemaakt daartegen bezwaar te hebben.''

    • Marc Hijink