Een zomer lang herrie in Rotterdam

Met grote evenementen werkt Rotterdam aan zijn imago, zoals dit weekeinde `Monaco aan de Maas'. Zelfs de SP durft daar niet echt tegen te zijn.

Al jaren pleit dichter Manuel Kneepkens, tevens enig raadslid van de Stadspartij Rotterdam, voor een lokale autoloze zondag. Toen in maart dit jaar bekend werd dat er op 7 augustus een Formule 1-spektakel in het centrum van Rotterdam zou plaatsvinden, stuurde hij een boze brief naar het college van B en W. Onbegrijpelijk dat de gemeente toestemming verleent aan een ,,zeer luchtvervuilende manifestatie'' en tegelijk een autoloze dag blijft afwijzen, aldus Kneepkens.

Op de zesde verdieping van een verder verlaten kantoorgebouw middenin Rotterdam zitten 's avonds zo'n twintig mensen achter computers te werken. Beneden, rondom metrostation Blaak, worden de podia en tenten gebouwd voor `Monaco aan de Maas'. Herman Vaanholt, een van de twee ondernemers achter de raceshow, snapt Kneepkens niet. ,,Normaal rijden er duizenden auto's op zondag door de stad. Nu rijden er maar veertig. We geven hem bijna een autoloze zondag!''

Alle wetten, ook de Zondagswet, worden gerespecteerd, benadrukt Vaanholt. Het spektakel – geen race, maar een `demo' – vindt plaats tussen 13.00 en 16.30 uur. Zodat de kerkdiensten in het centrum niet worden verstoord door gierende banden en brullende motoren. De fractie ChristenUnie-SGP had hier vragen over gesteld. De organisatie stelt oordoppen beschikbaar. Van de gemeentelijke website: ,,Het publiek krijgt te horen waar de oordoppen kunnen worden verkregen en wanneer het gebruik daarvan gewenst is.''

Rotterdammers raken gewend aan herrie in het weekeinde. Vorig week zaterdag trok het Zomercarnaval met Caraïbische feestmuziek door de straten, volgende week zijn de dancetrucks van de FFWD Heineken Dance Parade aan de beurt. Op zondag 12 juni vlogen de stuntvliegtuigjes van de Red Bull Air Race onder de Erasmusbrug door. En dan zijn er tussen mei en september nog circa twintig minder luidruchtige en grootschalige festivals en evenementen.

`Rotterdam Durft' heet de reclamecampagne die Rotterdam dit jaar heeft ingezet. Doel is een ,,positieve impuls'' voor het stadsimago. In combinatie met Sportjaar 2005 leidt dit tot een overvolle agenda aan activiteiten in de stad. De twee nieuwe grote evenementen deze zomer, Red Bull Air Race en Monaco aan de Maas, vallen onder de paraplu van het Sportjaar. De gemeente profileert zich graag met evenementen. In mei ontving Rotterdam voor de tweede keer het predikaat Nationale Evenementenstad van het jaar, een initiatief van belangenclubs voor de vrijetijdsindustrie. In 2004 registreerde de stad 4,3 miljoen bezoeken aan evenementen, waarvan 2,2 miljoen in de zomer.

De evenementen moeten wel passen bij het imago van de stad, zegt Fred Barendse, beleidscoördinator vrijetijdseconomie van het OntwikkelingsBedrijf Rotterdam (OBR), de gemeentedienst die de stedelijke economie moet stimuleren. ,,Een varend bloemencorso of een Gay Parade zul je hier niet snel zien. Iets historisch ligt ook niet voor de hand. Er moet een relatie zijn met de kernwoorden van ons imago: jong, dynamisch, multicultureel. Het moet aansluiten bij sport, cultuur of architectuur.''

Bij het adviseren aan het gemeentebestuur kijkt het OBR naar de economische meerwaarde van een evenement. Barendse: ,,Die meten we op twee manieren. We hebben direct rendement door bestedingen van dagjesmensen, bezoekers geven gemiddeld 22 euro uit in de horeca en detailhandel. Het indirecte rendement zit in de media-aandacht, die draagt bij aan ons imago. Dat weegt eigenlijk zwaarder dan de directe inkomsten. Deze zomer worden aparte tv-programma's aan vier evenementen gewijd. Een uur lang Rotterdam in beeld voor heel Nederland, dat is onbetaalbaar.''

Alles draait om imago, bevestigt Lisa Bosscher, commercieel manager van stadspromotor Rotterdam Marketing. ,,Als stad kun je niet actief genoeg zijn. Zolang de evenementen maar aansluiten bij wat je als stad wilt uitstralen, en je het qua organisatie en veiligheid kunt waarmaken. Een stad waar altijd iets te doen is, dat beeld moeten we hebben.'' Rotterdam Marketing zet de komende vijf jaar in op het stimuleren van `verblijfstoerisme'. ,,Daarom zie je steeds meer aandacht voor de warming-up-activiteiten van het Zomercarnaval en de Dance Parade, een avond voor het eigenlijke feest.''

Niet alleen de fysieke omstandigheden van Rotterdam – lange, brede straten in plaats van een oud centrum – maken de stad geschikt voor massaal vermaak. Het ambtelijk apparaat heeft de naam slagvaardig te zijn. Volgens Herman Vaanholt van `Monaco aan de Maas' was het ,,kansloos'' geweest om hetzelfde evenement in Amsterdam te organiseren. ,,Daar hebben ze de Ocean Volvo Race veertien maanden aan het lijntje gehouden, hier was het binnen een paar weken besloten. De brandweer was tegen afsluiten van de Erasmusbrug, de politie tegen een gesloten circuit, dat moesten we aanpassen. Maar ze waren wel vanaf het begin enthousiast.''

De kosten voor de stad zijn relatief gering. Het jaarbudget van Stichting Rotterdam Festivals, coördinator van het evenementenbeleid, is 1 miljoen euro. Dat omvat de subsidies voor alle zomerfestivals. Veel evenementen bedruipen zichzelf, bijvoorbeeld door sponsoring. Politie en Nederlandse Spoorwegen willen niet vertellen hoeveel hun extra inzet kost. De gemeentelijke bijdrage aan `Monaco aan de Maas' is een garantie van 50.000 euro, alleen uit te keren als de kosten van 1,3 miljoen euro niet worden terugverdiend met kaartverkoop, sponsoring, merchandising en drankverkoop. De 5.000 VIP-tickets à 195 euro zijn grif ingekocht door bedrijven om relaties mee te fêteren.

Net zo vertrouwd als het lawaai worden de gele borden die aangeven dat verkeer naar het centrum tijdelijk gestremd is. Winkels zijn steeds een aantal dagen slecht bereikbaar. De veiligheidsrisisco's zijn aanzienlijk, vooral door de mensenmassa's. Toch is er weinig verzet tegen de evenementen.

Ondernemers hebben er geen moeite mee, blijkt uit een recente enquête van OBR en Kamer van Koophandel. Omzetverlies door slechte bereikbaarheid compenseren ze op andere dagen omdat zoveel mensen de stad leren kennen. Nog meer evenementen vinden ze niet wenselijk. Bewoners van de binnenstad hebben veel geluidsoverlast, maar vluchten tijdelijk de stad uit.

Politici realiseren zich dat ze zich met kritiek niet populair maken. Theo Cornelissen, fractievoorzitter van de SP: ,,Mijn achterban is voor een groot deel heel enthousiast.'' Gelukkig is Cornelissen niet met stuntvliegen en autoracen – ,,eigenlijk moet je dat niet willen in een stad''– maar afkeuren doet hij het niet. Als het maar eenmalig is. ,,Wat zich deze zomer afspeelt is niet voor herhaling vatbaar.''

Toch is dat wel de inzet van het gemeentebestuur en organisatoren. Sponsor Red Bull wil volgend jaar met stuntvliegers terugkeren naar Rotterdam. Verantwoordelijk wethouder Nico Janssens voelt daar veel voor, zegt zijn woordvoerder. Herman Vaanholt wil eigenlijk niet verder kijken dan de eerste editie van `Monaco aan de Maas'. ,,Maar als het een succes is, waarom zou het dan niet wederkerend kunnen zijn?'' Alleen als er morgen een auto rechtdoor rijdt terwijl ie de bocht om moet, zegt Vaanholt, ,,dan is het natuurlijk afgelopen.''

Christijan Albers: pagina 11

    • Mark Duursma