Drakerig bewijs in mythisch infotainment

Draken komen over de hele wereld voor in mythische verhalen. Bekend zijn de Chinese tradities om draken te vereren, het zeemonster Nidhogg die de Vikingen het leven zuur maakte, de demonische draak die de Azteken kenden als Quetzalcoatl en in eigen regionen de strijd van sint Joris tegen de draak. Waar komen deze mythen vandaan? En hebben ze misschien een gemeenschappelijke oorsprong?

Interessante vragen, maar de vanavond uitgezonden documentaire The Quest for Dragons lost ze niet op. In plaats daarvan krijgt de kijker een warrige brij voorgeschoteld. De mythes van monsterlijke draken zijn waarschijnlijk ontstaan doordat mensen botten van reusachtige dieren vonden; van dinosauriërs, zouden we nu zeggen. Dat is een mooie theorie, en hij zou best eens waar kunnen zijn, maar de filmmakers van National Geographic doen geen enkele poging enige onderbouwing te vinden.

In plaats daarvan volgen ze de Britse paleontoloog Phil Manning die op bezoek gaat bij colllega's in het buitenland die hem inderdaad gigantische botten en imposante kaken gevuld met vlijmscherpe tanden laten zien. Het zijn de resten van reeds lang uitgestorven dinosauriërs, maar zijn het ook draken?

Het staat wel vast dat de mens nooit een levende dinosauriër heeft kunnen tegenkomen. Immers, toen honderdduizend jaar geleden homo sapiens in Afrika ontstond, was de laatste dino al 65 miljoen jaar uitgestorven. Mondelinge overlevering van oeroude ooggetuigenverslagen van angstige ontmoetingen met agressieve dinosauriërs kunnen dus nooit de bron zijn van de mythen. De documentaire vraagt zich slapjes af of wel echt alle dino's het loodje hebben gelegd bij de inslag van een reuzenkomeet 65 miljoen jaar geleden. Een wat flauwe speculatie, hallekidee, zonder een greintje bewijsmateriaal.

Maar wie dan verwacht een grondige analyse te zien van de volksverhalen over draken in een poging de herkomst ervan te achterhalen, komt van een koude kermis thuis. De documentaire schiet heen en weer tussen losse plaatjes en beeldfragmenten uit de hele wereld, aaneengesmeed door een vuurspuwende draak (geen echte uiteraard). De kijker wordt er geen snars wijzer van. Echt draconisch wordt het als de wetenschapper en drakoloog in kwestie verzeild raakt in een soort dagdroomsprookje met slecht geanimeerde draken (hij slaat op de vlucht). Wat is dit voor een programma? Het is niet eens een aardig tijdverdrijf. Het is volkomen mislukt als infotainment, het is eerder desinformatie.

The Quest for Dragons, National Geographic, 21.00-22.00u.

    • Sander Voormolen