Disco-achtige dansers in de kerk

Mind and Matter, de nieuwe voorstelling van Dance Works Rotterdam, is tot in detail uitgedacht. In de Grote St. Laurenskerk in Alkmaar, waar de nieuwe choreografie van artistiek leider en choreograaf Ton Simons in het kader van zomerfestival Karavaan wordt uitgevoerd, ligt op de grond onder het orgel een witte dansvloer. Het publiek zit eromheen. Het geluid komt van boven: organist Reitze Smits speelt Bach-fragmenten en een eigen improvisatie, sterk variërend van tempo en sfeer. De zeven dansers betreden het podium in wisselende formaties, eerst belicht door de avondschemering en dan, na de pauze, door kleurige spots en lange rijen waxinelichtjes.

Hevige ontroering verzekerd, zou je denken – maar die is er maar bij vlagen. Het is alsof dans en muziek, hoe technisch hoogstaand beide ook zijn, steeds net langs elkaar schuiven, en maar heel soms even werkelijk versmelten. Een eerste belemmering vormen daarbij de kostuums van de dansers: die zijn wit met felle schuine streepjes, de meisjes een jurkje en de jongens een jakje. Vrolijk en disco-achtig, maar niet geschikt voor de kerk.

In de choreografie wordt veel met lijnen gewerkt. Er wordt recht gelopen, vanuit de vier hoeken van het podium naar het midden. Benen en armen worden keurig schuin de lucht in gestoken. Lichamen worden beheerst, zelfs als ze even plat op de grond mogen liggen. De dansers kijken vrolijk en koket; de duetten zijn speels, wulps en draaien vaak om een lichtzinnig verleiden. Daarbij klinkt dan dat orgel, jubelend of wenend, in bruilofts- of begrafenissfeer, maar in elk geval gezwollen van heftige gevoelens, níet opgeruimd en licht. Het raakt elkaar niet.

In twee scènes lukt het wel. Kort voor de pauze dansen Matthew Otaegui en Lóránd Zachár een krijgshaftig duet op een Recitativo uit het Concerto in C. Het tempo is hoog, de dansers worden atleten die op hun handen staan en elkaar rond- en omlaag duwen met calculerende, de afstand metende ogen in plaats van het masker van plezier uit de andere delen. Het orgel wordt hier opeens een stuwende kracht.

En het laatste liefdesduet, tussen opnieuw Otaegui en Caroline Harder, bevat precies de zware ondertoon waarnaar kerk en orgel doen verlangen. Ze beginnen en eindigen in een amicale omhelzing, maar daartussen houdt zij hem in bedwang met haar krachtige armen en hautaine blik, en duikt ze weg als hij haar wil grijpen. Behalve geflirt wordt er om macht gestreden. In deze context is dat een verademing.

Voorstelling: Dance Works Rotterdam, `Mind and Matter', in: Grote Sint Laurenskerk, Alkmaar. Gezien: 4/8. Herh: 6, 7/8 in Alkmaar en 9/10 in de Nicolaikerk, Utrecht. Aanvang: 21u. Inl. 023-5319139 of www.karavaan.nl.