De eeuwige herfst

Deze week is de zesde president van het islamitische regime in Iran geïnstalleerd. Mahmoud Ahmadinejad is de derde niet-geestelijke president van Iran. De eerste was Bani Sadr, die na één jaar moest vluchten. Hij woont in Frankrijk. Mohammad Ali Radjai was de tweede niet-geestelijke president. Hij werd na een aantal weken door een bomaanslag om het leven gebracht. De nieuwe president Ahmadinejad lijkt qua opvattingen erg op deze Radjai, die door Khomeiny werd gekwalificeerd als iemand die niet intelligent, maar wel `maktabi' is. Maktab betekent letterlijk school. Maktabi is voor Khomeiny iemand die van `de school' is.

Welke school? De ideologische school van de politieke islam. Een maktabi is een vastberaden Mohammed B. die drie kenmerken heeft: 1) hij is voor de mostazafien oftewel de armen en verschoppelingen;

2) hij is een eervolle moslim die genadeloos de eer van de islam (de koran, profeet Mohammed en de heiligen) én de eer van de vrouw (lees: de vrouwenonderdrukking) verdedigt; 3) hij treedt hard op tegen de interne en externe vijanden van het islamitische regime: de oppositie, andersdenkenden, en het Westen.

Akbar Ganji, de Iraanse dissident en politieke gevangene beschouwt dit soort types als de aanhangers van de fascistische sociale gerechtigheid. Deze kwalificatie ontleent Ganji aan de filosoof Theodor Adorno, die aan de hand van het Hitlers bevel `Eintopfgericht' het fascistische sociale rechtvaardigheidsbegrip wilde doorgronden. Daarom beschrijft Ganji de Iraanse fascisten in zijn brief `Aan de vrijheidlievende mensen van deze wereld', als volgt: ,,De fascisten zijn tegen de vrijheid van meningsuiting, de tolerantie, de scheiding tussen de publieke en private ruimte, de civil society, de vrije verkiezingen, de rechten van de mens et cetera.''

Ahmadinejad werkte als officier bij het speciale korps van de Revolutionaire Garde. Dit zeer ideologisch beladen korps heeft tot doel het islamitische regime te beschermen tegen alle vijanden.

Om een en ander te verhelderen, citeer ik uit een recente toespraak van Ahmadinejad over het wezen van de kunst, die vorige week door de staatstelevisie werd uitgezonden: ,,De kunst moet de schoonste wijze van het leven en doodgaan presenteren. Welke kunstvorm is dan de mooiste? De kunst van martelaarschap is de meest onvergankelijke, en goddelijke vorm van kunst. Een natie die martelaarschap kent, kent geen capitulatie. De boodschap van onze revolutie is internationaal en kent geen geografische beperkingen. Twijfel niet, de islam zal alle bergtoppen van de wereld veroveren.''

De president van de martelaren droomt van kunstzinnige veroveringen. Hij heeft al een ontmoeting gehad met Sheikh Nasrollah, de leider van Hezbollah in ZuidLibanon. Heeft hij al andere terroristen- en martelarenleiders ontmoet?

Er zijn internationale krachten die de afgelopen decennia bewust of onbewust het voortbestaan van dit martelarenregime hebben bevorderd. Europa behoort helaas tot een van die krachten. Terwijl de Amerikanen Iran boycotten, verdienen de Europeanen miljarden aan handel met dit land. Zo ging het ook met de onderhandelingen over het kernprogramma van Iran. Rohani, het hoofd van de Iraanse delegatie inzake het Iraanse kernprogramma, schreef deze week in zijn eerste openbare rapport dat Iran optimaal gebruik heeft gemaakt van de kloof tussen de VS en Europa, die volgens Rohani na de oorlog in Irak nog groter is geworden.

Het is voor Iran vanuit strategisch oogpunt belangrijk om het bestaan van deze kloof uit te buiten bij de onderhandelingen over het nucleaire programma dat niet door het regime, maar door de Iraanse oppositie openbaar is gemaakt. Rohani, en in zijn kielzog de nucleaire wetenschappers, hadden eerst het nucleaire programma willen voltooien en het pas daarna wereldkundig willen maken. Maar helaas hebben de vijanden van het regime het in een vroeg stadium openbaar gemaakt, aldus Rohani. Wanneer Iran over kerntechnologie beschikt, heeft ook Europa een groot probleem, omdat in dat geval het islamitische Iran de totalitaire supermacht van de regio zou zijn – een regio vol ook met aardolie, die nog altijd de wereldeconomie reguleert.

Het martelarenbeleid van Iran zal de regio in nieuwe oorlogen storten. Bovendien is een martelarenregime met een kernbom een ramp voor het Iraanse volk zelf, omdat het regime dan zo machtig is dat het onbevreesd de eigen bevolking kan onderdrukken.

Heeft Iran een kernbom nodig? Nee. Wat Iran wel nodig heeft is vrijheid en rechtsstatelijkheid. De vrijheid om te denken, te spreken, te schrijven, al dan niet te geloven, te bekritiseren en te dichten. Natuurlijk leidt de vrijheid van denken, spreken en schrijven voor de economische, politieke en religieuze machthebbers tot ongekende situaties: zij zullen zich door kritische polemieken gekwetst voelen. Dit is een universeel verschijnsel. Zelfs in Nederland leidt de vrijheid tot irritatie en gekwetstheid bij het establishment binnen en buiten de media. Het beschavingsniveau van een persoon, een krant of een land wordt mede bepaald door de mate waarin zij bereid zijn een tegengeluid te tolereren en dat niet meteen ervaren als een belediging of een gevaar, en zij zich op een dreigende wijze afvragen wie dit onaangename tegengeluid ,,in mijn wereld heeft toegelaten''. Precies deze `onaangename' pennen en geluiden bevorderen de waarheidsvinding en het innemen van rechtvaardige standpunten. Vrijheid leeft waar democraten zijn.

Terug naar het land van Ahmadinejad, waar de schrijver Qasem Kashkoeli het besluit heeft genomen niet langer in Iran een boek uit te geven. Hij heeft zijn laatste boek, zoals gebruikelijk, van tevoren ter goedkeuring aan het ministerie van Informatie voorgelegd. Aanvankelijk moest hij dertien correcties (lees: censuuur op dertien punten) aanbrengen, en daarna kreeg hij een nóg langere lijst van aan te brengen correcties. De wanhopige schrijver breekt zijn pen. En dan is daar nog Akbar Ganji, die al ruim vijftig dagen omwille van de vrijheid in hongerstaking is.

Het Iraanse volk en Europa moeten zich voorbereiden op een ernstige confrontatie met het gemilitariseerde regime in Teheran. De Iraanse lente was niet aangebroken, de herfst is nimmer weg geweest. De Perzische tragedie is die van een eeuwigdurende herfst.