Bouwen van eigen huis neemt fors af

Steeds minder Nederlanders krijgen het voor elkaar een eigen huis te bouwen. Het aantal particulier gebouwde woningen daalde van 12.250 in 2000 tot 8.472 in 2004.

Dit blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. In de eerste vijf maanden van 2005 zette de daling door met slechts 2.355 opgeleverde particuliere woningen.

De daling van het aantal door particulieren gebouwde woningen staat haaks op het regeringsbeleid. In 2000 bepaalde toenmalig staatssecretaris van Volkshuisvesting Johan Remkes in zijn nota Mensen Wensen Wonen dat in 2005 een derde van de totale woningproductie in opdracht van particulieren moest zijn gebouwd. Maar het aandeel van de particuliere woningen in de woningbouw daalde juist van 17 procent in 2000 tot 13 procent in 2005.

Belangrijke oorzaken van het dalende aantal particuliere woningen zijn de schaarste aan kavels en hoge grondprijzen. Kavels op het Steigereiland van de Amsterdamse Vinex-wijk IJburg kosten bijvoorbeeld iets meer dan 1.000 euro per vierkante meter. Kavels in de Waterwijk in de Rotterdamse buitenwijk Nesselande doen zo'n 550 euro per vierkante meter, zodat een kavel van 477 vierkante meter hier een dikke tweeëneenhalve ton moet opbrengen, exclusief 19 procent btw.

Door de hoge grondprijzen hebben speculanten in de afgelopen jaren miljoenen verdiend, aldus H. Priemus, decaan van de faculteit Techniek, Bestuur en Management van de TU Delft. ,,Gelukzoekers hebben miljoenen verdiend door landbouwgronden aan te kopen die in de Vierde Nota Ruimtelijke Ordening uit 1990 werden bestemd voor woningbouw.''

Volgens Priemus heeft de grondspeculatie in de jaren negentig de belastingbetaler veel meer gekost dan de bouwfraude. ,,Alleen is speculatie volkomen legaal en valt er – gegeven de huidige wetgeving – niets aan te doen.'' Een andere reden voor de neergang van particuliere opdrachten is dat gemeenten niet weten ermee om te gaan. Zo is vaak onduidelijk hoe duur de bouwgrond precies is en gelden er vele regels voor woningbouw. ,,De eigenbouwer komt voor veel verrassingen te staan'', zegt Priemus. ,,Woningbouw brengt een enorme rompslomp met zich mee. Maar dat heeft Remkes er allemaal niet bij verteld in zijn nota. En hij heeft ook niets geregeld om eigenbouw eenvoudiger en betaalbaarder te maken.''

Zaterdag &cetera pagina 9

    • Bernard Hulsman