Parijs is stuk

Je hoort weleens dat het tegenwoordig onmogelijk is om nog grote woorden te gebruiken zonder een laagje ironie. In de kunst zou je alleen nog ,,Ik hou van je'' kunnen zeggen tussen aanhalingstekens. De Franse filmmaker Léos Carax (een anagram van zijn echte voornamen, Alex[andre] Oscar) doet in zijn kleine maar heftige oeuvre een manhaftige poging het tegendeel te bewijzen. Hij stort zich vol overgave op grote gevoelens, in woeste, expressieve beelden. Die roekeloosheid maakt hem tot een bijzonder regisseur, maar heeft hem ook zijn reputatie van enfant terrible bezorgd. Daardoor is het voor hem lastig films van de grond te krijgen. Er zijn maar weinig belangrijke regisseurs met zo'n klein oeuvre; sinds 1984 heeft Carax maar vier lange speelfilms voltooid.

Als we niet meer groots en meeslepend kunnen leven, dan maar groots en meeslepend ten onder gaan; eigenlijk gaan al zijn films daarover. Dat geldt in het bijzonder voor Les Amants du Pont-Neuf, zijn poging om door te breken naar een groot publiek. Carax ging ver over het budget heen in wat uitgroeide tot een van de duurste Franse producties ooit. Hij had toestemming om op de Parijse Pont-Neuf te filmen, maar door vertragingen moest hij uitwijken en de brug laten nabouwen in Zuid-Frankrijk. Zijn toenmalige levenspartner Juliette Binoche is te zien in de hoofdrol. Bijna de hele film lang heeft ze een lapje voor haar ene oog, terwijl ze aan het andere oog langzaam blind wordt. Ze speelt een jonge kunstenares – de tekeningen in de film zijn van Binoche zelf – die na een mislukte liefde op straat is beland en een verhouding begint met een jonge zwerver (Denis Lavant).

Parijs is net zo kapot als de personages. De Pont-Neuf verkeert in verval en is afgesloten; daarom is de brug een goed heenkomen voor de zwervers. Tegelijkertijd wordt in de stad het 200-jarig jubileum van de Franse revolutie gevierd met grandioos vuurwerk, wat een fraaie botsing oplevert met de wereld van de brugbewoners. Soms verdenk je Carax toch van ironie. Zelden in zijn beelden, maar wel in zijn dialogen – ,,Onze liefde beangstigt me'' of ,,Ik heb van je gedroomd, dat is een bewijs van onze liefde''. Dat kan hij toch niet menen? Hij meent het wel. Dat van de grote woorden zou kunnen kloppen, maar grote beelden kunnen nog best.

Les amants du Pont-Neuf (Léos Carax, Fr. 1991), Canvas, 23.05-1.10u.