Onderkoningin Canada

Een Haïtiaanse immigrante die in 1968 met haar ouders het regime van dictator François `Papa Doc' Duvalier ontvluchtte is gisteren benoemd tot `onderkoningin van Canada'. Michaelle Jean, een gevierd documentairemaakster in Franstalig Québec, wordt de nieuwe gouverneur-generaal van het land, de plaatsvervangster van de Britse koningin Elizabeth II.

De 48-jarige Jean, die op elfjarige leeftijd met haar ouders en zus naar Canada kwam, wordt de eerste zwarte gouverneur-generaal van het land. Premier Paul Martin, die haar benoeming voordroeg aan de Britse vorstin, prees Jean als een inspiratie voor de Canadese bevolking. ,,Ze belichaamt Canada in wie ze is, hoe ze hier gekomen is en wat ze heeft bereikt'', zei hij. ,,Haar levensverhaal herinnert ons aan de beste waarden van Canada – een natie waar gelijkheid van kansen de meest bepalende karakteristiek is.''

Jean groeide op in Québec, tegenwoordig de basis van de grootste Haïtiaanse gemeenschap buiten Haïti. Ze voelde zich naar eigen zeggen soms als ,,een zwarte vlek op de witte sneeuw''. Haar ouders scheidden wegens huiselijk geweld, waarna Jean zich ontpopte als activiste voor benadeelde jongeren en vrouwen. Ze studeerde en doceerde talen en literatuur in Montréal en in Italië, en spreekt behalve Frans en Engels ook Italiaans, Spaans en Haïtiaans-Creools.

Sinds 1988 werkt Jean als journaliste voor de Franstalige omroep Radio Canada. Ze maakte documentaires over onder meer Cuba en Haïti, het armste land van het westelijk halfrond. Ze won meerdere journalistieke prijzen. Ze is getrouwd met de van oorsprong Franse filmmaker Jean-Daniel Lafond. Het paar heeft een zevenjarige dochter, geadopteerd uit Haïti.

,,Ik vertrouw erop dat Canada Haïti zal blijven steunen,'' zei Jean gisteren. ,,Het feit dat iemand als ik gouverneur-generaal van Canada zal zijn, betekent veel, niet alleen voor Canadezen maar ook in het buitenland. Mijn voorouders waren slaven die voor hun vrijheid vochten. Die strijd gaat door, en ik hoop dat elk kind zal beseffen dat dromen kunnen uitkomen.'' Een journalist van een radiostation in Port-au-Prince noemde de benoeming van Jean gisteren ,,een enorm voorbeeld van welslagen''.

Jean wordt volgende maand geïnstalleerd en volgt Adrienne Clarkson op, die de functie zes jaar heeft vervuld. De positie is voornamelijk ceremonieel, maar behelst ook constitutionele taken, waaronder de macht om het parlement te ontbinden na een kabinetscrisis. Die mogelijkheid zal Jean waarschijnlijk moeten benutten, Martin regeert sinds een jaar met een instabiele minderheid. Sceptici plaatsten vraagtekens bij Jeans gebrek aan politieke ervaring. Over het algemeen werd de keuze echter toegejuicht.

    • Frank Kuin