Strijd tussen slimmerds

Hoe lang zou het duren voordat het in Nederland ook zo gaat? Ouders die hun kinderen begeleiden naar testdagen van middelbare scholen, strijdend om schaarse plaatsen. Toegang tot de beste scholen is alleen weggelegd voor 12-jarigen die heel goed zijn in wiskunde, uitstekende sociale vaardigheden hebben en mooi viool kunnen spelen. Én, niet of. Vanaf september experimenteren Nederlandse universiteiten en hogescholen met `selectie aan de poort'. Dat middelbare scholen zullen gaan werken met toelatingstesten lijkt een kwestie van tijd.

In Canada is het al zo ver. Topscholen willen alleen topscholieren. De documentaire – een groot woord voor een productie waar over vorm geen moment is nagedacht, maar goed – Superkids volgt drie heel slimme jochies. Brian Wong (11) loopt op school drie jaar voor op z'n leeftijdsgenoten en wil bedrijfsadvocaat worden. Mendel Skulski (12) voelt veel voor een kunstopleiding maar kan niet kiezen tussen muziek, toneel en beeldende kunst. Michael Lin (13) doet naast school twaalf extra dingen per week en heeft een vreselijke vader die hem vooruit blaast.

Alledrie zijn ze gifted, ofwel hoogbegaafd. Ze willen worden toegelaten tot het zeer selectieve `Transition Program' van de University of British Columbia in Vancouver, waar je vijf jaar highschool in twee jaar doet. De zoon van de schrijver annex producent van de film is een jaar eerder tot die spoedopleiding toegelaten. In zijn commentaar vraagt de vader zich af of hij daar wel goed aan heeft gedaan. Hij onthoudt zijn zoon immers een normale puberteit. Alles wat de veertienjarige, akelig volwassen kijkende jongen doet is gericht op kennisverwerving.

Op papier gaat Superkids over hoogbegaafdheid. Over alle sores die het met zich meebrengt om `gifted' te zijn. In de praktijk gaat het over de competitie om toegelaten te worden tot de beste scholen. Intrigerend in de film is de bloedserieuze competitie op jonge leeftijd en de dubbelhartige houding van de ouders. Ze willen dat hun kind gelukkig is, maar die kinderen moeten wel continu presteren. En passant signaleert iemand hoe opvoeden is veranderd. Kinderen spelen niet meer zomaar, zijn nooit zonder toezicht. Al hun activiteiten zijn bedoeld om hun kansen op succes te vergroten. Een beetje loopbaan begint op je tiende. En die Amerikanen maar beweren dat Canadezen zo relaxed zijn.

Bollebozen (Superkids), RVU, Ned.3, 23.40-0.25u.

    • Mark Duursma