`Laat je agenten autoriteit uitstralen op straat zoals in Londen en Parijs'

Paniek en zenuwen alom. De jihadioten kunnen tevreden zijn.

Na de eerste aanslag in Londen vlogen de prijzende woorden in het rond over hoe de paniek had ontbroken en hoe laconiek de Londenaren hadden gereageerd. Veel praatjes over stiff upper lip en grootvaders luchtalarm.

Wie zichzelf zo overdreven als koel aanprijst is de kluts al een beetje kwijt.

Na de tweede aanslag werd de omvang van de paniek duidelijk. Doodnerveuze agenten knalden een onschuldige reiziger neer. Groot alarm toen er rook uit de motor van een stadbus kwam. Om twee mensen te arresteren werden woonblokken geëvacueerd, wijken afgezet en publieke diensten geblokkeerd.

Wie bestrijdt de terrorismebestrijders?

De terreurbestrijding groeit uit tot een hollebollegijs die van de honger niet kan slapen. Angst wordt gevoederd. Paniek is welkom. Bij ieder straatgevecht, bij elke vliegtuigstoring, bij iedere bosbrand hoort onmiddellijk de gedachte mee te spelen: zijn hier soms terroristen in het spel?

De nieuwsberichten gaan zwanger van potentieel terrorisme.

Hoe meer de bestrijders de vrijheid en democratie als excuus aanroepen, hoe minder ervan overblijft. Vaag herinneren we ons nog de saaie, lieftallige democratie van vroeger, waarin de politie een beetje in toom werd gehouden en militair vertoon uit de mode was.

Bewonderend sprak je over een Londen waar agenten aan rubberen stokken genoeg hadden. Nu overheerst daar het gevoel dat de politie er niet langer is om je te beschermen.

Is de staat voor of tegen ons?

Volgens veiligheidsexpert Arnold Bakker van het Instituut Clingendael moeten agenten juist extra veel autoriteit uitstralen. ,,Dat maakt dat mensen alerter zijn op mogelijke dreiging.'' Ik zie het verband niet. Als mensen alert zijn op dreiging gaan ze zich juist zo gedragen dat er op hen wordt geschoten. Of ze gaan zelf schieten.

Het bewijs is geleverd.

Arnold Bakker spiegelt zich aan Londen en Parijs. Volgens hem moet de politie bij ons alvast een voorschotje nemen. De burger zelf is nog niet rijp voor terrorismebestrijding.

Daarom werd onlangs een Nationale Coördinator Terrorismebestrijding ingesteld, naast het al bestaande Expertisecentrum Risico- en Crisiscommunicatie. Jawel. De overheid is waakzaam. De overheid benoemt commissies. Wat doet de commissie? De commissie doet onderzoek. Wat onderzoekt de commissie? De commissie laat momenteel onderzoeken of de behoefte bij het publiek aan voorlichting over terrorismebestrijding is gegroeid.

Waarin een klein land waakzaam kan zijn.

Het zou nuttiger zijn te onderzoeken hoeveel paniek en zenuwen Nederland kan verdragen. Wat betekent paniek in een land dat balanceert tussen tuttigheid en feestvieren?

De Nederlander heeft recht op genieten. Niets mag dat verstoren. En er dient onafgebroken te worden gezanikt over bijkomstigheden. Van echte problemen – zoals de terreur zelf en de jihadioten – krijg je hoofdpijn. Houd de commissies, onderzoeken en behoeftepeilingen in gedachten en je weet: de wake up call is voor de Nederlander nog lang niet gekomen.

    • Gerrit Komrij