Fluitketeltje wordt bij Rob Scholte `Casa Rosa'

Ontwerper Ton Giesbergen ontdekte onlangs dat kunstenaar Rob Scholte voor de tweede maal een van zijn ontwerpen gekopieerd heeft. ,,Hij is een kopieerfabriek.''

,,Ik voel me ernstig misbruikt. Dit is zo naar, zo mies, zo min.'' Ontwerper Ton Giesbergen kan er niet over uit. Zondagavond ontdekte zijn vrouw Elisa Giesbergen-Kuipers op internet dat kunstenaar Rob Scholte zich een twintig jaar oud ontwerp van hem heeft toegeëigend. Giesbergen ontwierp een fluitketeltje in de vorm van een huisje voor de campagne `Vocht in huis' van het ministerie van VROM. Scholte nam het over, noemde het Casa Rosa en liet er door hem gesigneerde zeefdrukken van maken.

,,Dit is voor de kunst ook een aanfluiting'', zegt Giesbergen. ,,Gebruik je creativiteit, doe er iets geks mee, maar neem het niet zomaar over. Scholte geldt als een groot kunstenaar, nou, hij is de eerste Nederlandse kopieerfabriek.''

Van Rob Scholte is al twintig jaar bekend dat hij geen probleem ziet in het kopiëren, dan wel citeren van andermans beelden. Die werkwijze staat centraal in zijn visie op kunst. Originaliteit bestaat niet, luidt zijn opvatting. Hij put uit enorme knipselarchieven en beeldverzamelingen.

Opmerkelijk is dat nu voor de tweede keer werk van Giesbergen wordt gekopieerd door Scholte. In 1997 ontdekte de ontwerper dat Scholte zijn foto van de Leliegracht had verwerkt in de muurschildering Après Nous le Deluge in Huis Ten Bosch bij Nagasaki.

Scholte kwam vervolgens bij ons langs, vertelt Elisa Giesbergen. ,,Het eerste wat hij zei was: `Ton, bedankt voor je mooie beeld, maar ik heb geen geld'.'' Een poging om de zaak te schikken met een gezamenlijk project – het restaureren van de brug over de Mostar – liep stuk op Scholtes gebrek aan medewerking, zegt ze. ,,We hadden al toestemming van Unesco, de beste steenrestaurateurs stonden klaar en Angela Groothuizen zou er een aflevering van De uitdaging aan wijden. Maar Scholte, die had toegezegd met collega's een kunstveiling te organiseren, hield zich toen het erop aankwam onbereikbaar.''

Van zo'n ludieke oplossing wil Ton Giesbergen dit keer niet weten. Hij overweegt juridische stappen. ,,Ik wacht eerst een reactie af. Het gaat me niet om het geld. Ik vind het onaanvaardbaar dat iemand zich met mijn werk profileert.'' De zeefdrukken met het fluitketeltje kosten 750 euro en worden verkocht door Scholtes galerie in Amsterdam.

Een reactie van Scholte hoeft Ton Giesbergen voorlopig niet te verwachten. Zijn zaakwaarnemer reageert in eerste instantie afhoudend. ,,Rob wil graag schikken, maar waarom belt die meneer Giesbergen ons niet even? Zo lijkt het wel een publiciteitsstunt van hem!'' Maar het is toch Scholte die zijn werk kopieert? ,,Dat is zo. Maar Rob gebruikt altijd plaatjes van anderen. Hij ziet dat als een hommage.'' Even later laat ze weten dat Scholte niet wil reageren vanaf zijn vakantieadres. ,,Hij vindt het sop de kool niet waard. Over twee weken, als-ie terug is, zal hij Giesbergen bellen. Hij denkt wel dat er een goed nieuw werk in deze affaire zit.''

Net als in 1987, toen hij een artikel in deze krant over zijn plagiaat naschilderde, mét alle illustraties en helemaal leesbaar.