Ambtenaar mag niet zomaar knippen

Veel gemeenten verwijderen foutgeparkeerde fietsen rond stations, tot ergernis van fietsers. Volgens de Fietsersbond gaan gemeenten met dat beleid vaak in de fout.

Gelatenheid heeft zich van de Nijmegenaren meester gemaakt. Ja, de fietsrekken bij het Centraal Station zijn overvol. En ja, de gemeente knipt sloten door en neemt foutgeparkeerde fietsen mee. Maar de meeste mensen blijven hun fiets tussen honderden andere tweewielers proppen, ook al is er geen plek. Het risico van diefstal of een ambtenaar met een betonschaar nemen ze op de koop toe.

Aan het Stationsplein, naast Hotel Mercure, staan vijf rijen rekken. Kirsten Halmans (24), die er haar fiets neerzet, vindt het ,,verschrikkelijk'' dat deze rekken zo rommelig zijn, ,,maar je moet wat''. Uit het rek voor een leegstaand kantoor, tegenover het station, heeft de gemeente ,,al twee keer'' haar fiets weggeknipt.

Met grote, gele borden waarschuwt de gemeente dat foutgeparkeerde fietsen worden meegenomen, niet alleen als ze op de stoep staan of tegen een lantaarnpaal, maar ook als ze wél in het rek, maar niet in een beugel staan. Het is dus allerminst zeker dat Halmans' fiets, die ze niet in een beugel heeft gezet, nu wel veilig is voor gemeenteambtenaren.

Twee maanden geleden maakte de Fietsersbond bekend dat veel gemeenten onrechtmatig fietsen weghalen. Gemeenten laten vooral na om fietsbezitters de kans te geven hun fout te herstellen. En vaak stellen ze geen termijn waarbinnen een foutgeparkeerde fiets weg moet zijn voordat er een ambtenaar langskomt. De bond heeft in Nijmegen al met succes de eigenaar van een weggeknipte fiets begeleid. De gemeente moest al haar kosten vergoeden, omdat ambtenaren haar fiets zonder termijnstelling hadden meegenomen.

Uit de antwoorden van het Nijmeegse gemeentebestuur op vragen van de GroenLinks-fractie blijkt dat de gemeente alle hinderlijk geplaatste fietsen weghaalt. De gemeente maakt gebruik van waarschuwingsstickers met daarop een termijn van vier uur om een fiets bijtijds ergens anders neer te zetten. De wet spreekt van een ,,redelijke termijn'', maar specificeert die niet.

Ook Rotterdam is streng. Tegen de hekken die een van de bouwterreinen rond het Centraal Station omzomen, staan tientallen fietsen. Iets minder dan de helft is voorzien van een geel papiertje. Daarop staat dat de fiets binnenkort zal worden meegenomen, omdat deze illegaal is geparkeerd. Op de andere kant wordt het fietsparkeerbeleid uit de doeken gedaan.

Charles Zhao (25) heeft zijn fiets op zo'n vijf meter voor de hoofdingang van het Rotterdamse station aan een paal op de stoep geparkeerd. Aan de paal zit een bord dat in koeienletters waarschuwt voor de gevolgen van illegale stalling. Zhao had het bord ,,niet gezien''. Nu hij het weet, gaat hij erop letten, zegt hij. Wel vindt hij dat er ,,veel te weinig stalling'' is. ,,En die rekken zijn niet veilig.''

Aan de oostzijde van Rotterdam Centraal is genoeg ruimte in de rekken, op zo'n honderd meter van de stationsingang. Aan de noordzijde is de dichtstbijzijnde stalling overvol, maar even verderop aan de Stationssingel is genoeg plaats. Bij de kleine stationsingang aan de westkant is voor fietsers geen plaats.

Het Rotterdamse gemeentebestuur is op de hoogte van de bezwaren van de Fietsersbond tegen het wegknippen, maar ziet geen reden voor een ander beleid. In een brief aan de gemeenteraad van 29 juli 2005 beroepen B en W zich op ,,de integrale aanpak van de verloedering in en rond het Centraal Station''. De gemeente stelt dat er met 4.100 plaatsen, waarvan er 2.100 gratis zijn, ,,voldoende'' ruimte is voor fietsen.

Volgens het gemeentebestuur parkeren ,,gemiddeld minimaal 100'' mensen per dag hun fiets illegaal. Hoewel de gemeente foutgeparkeerde fietsen van labels voorziet, nemen ambtenaren van Stadstoezicht ook fietsen zonder label mee. Anders kunnen mensen ,,elke dag het label verwijderen en de volgende dag hun fiets weer fout neerzetten'', aldus B en W.

Volgens de Fietsersbond gaat Rotterdam hiermee in de fout. ,,Gemeenten mogen volgens de wet geen fietsen zonder waarschuwingspapiertje meenemen'', zegt een woordvoerder. Volgens hem kunnen fietseigenaren wier fietsen zijn meegenomen gerust naar de rechter stappen. ,,Die zaak zullen ze zeker winnen.''

De bond is niet tegen het weghalen van alle fietsen. ,,Evidente wrakken mogen worden weggehaald'', aldus de woordvoerder, ,,en ook een fiets die langer dan een maand op dezelfde plek staat, mag als wrak worden beschouwd. Bovendien mogen fietsen worden meegenomen als ze in de weg staan, bijvoorbeeld op trappen, blindegeleidestroken of smalle stoepen.'' Waar de bond voor waarschuwt, is het weghalen uit esthetische overwegingen. ,,Het is misschien niet mooi dat fietsen aan een brugleuning of lantaarnpaal staan, maar in dat geval mag de gemeente ze niet meenemen.''

Fietsers kregen vorige maand een steuntje in de rug van minister Peijs van Verkeer. In een interview in Trouw noemde ze fietsers haar ,,troetelreizigers'', die ze een optimale stalling voor hun fiets wil geven. Ook vindt ze het ,,niet kunnen'' dat gemeenten de sloten kapotknippen van fietsen die niet in de stalling staan.

De gemeente Rotterdam hoopt in 2009 aan de wens van minister Peijs te kunnen voldoen. Dan moet het vernieuwde station klaar zijn, met een ondergrondse fietsenstalling voor meer dan 5.000 fietsen. In Nijmegen moet medio volgend jaar een stalling met 2.700 plaatsen verrijzen aan het Stationsplein, ter vervanging van alle huidige openbare stallingen.

,,Extra stalling in Nijmegen zou bijzonder welkom zijn'', zegt Kirsten Halmans. Haar woorden worden kracht bijgezet door een jonge vrouw die haar fiets ook aan het Stationsplein neerzet, tussen andere rijwielen die er al twee rijen dik staan. Haar fiets steekt uit, waardoor het looppad wordt versperd. Even later passeert een andere vrouw. Ze kan er niet langs, moet eroverheen stappen en raakt de zojuist geplaatste tweewieler. De zoveelste fiets valt om.

    • Derk Walters