Parijs en Athene voeren druk op Turkije verder op

Frankrijk en Griekenland hebben gisteren de druk op Turkije opgevoerd om spoedig over te gaan tot erkenning van EU-lidstaat Cyprus.

De Franse premier Dominique de Villepin zei gisteren op de Franse radiozender Europe 1, dat het hem ,,niet denkbaar lijkt'' dat de Europese Unie onderhandelingen over toetreding begint met een land dat niet alle 25 lidstaten van de Unie erkent. De start van dit overleg staat gepland voor komend najaar. Op de vraag of dit betekent dat deze onderhandelingen kunnen worden uitgesteld, antwoordde Villepin: ,,Vanzelfsprekend.''

De Griekse premier Kostas Karamalís heeft gisteren zijn voor later deze maand geplande bezoek aan Turkije afgezegd. Waarnemers leggen ook deze afzegging uit als een signaal aan Ankara om spoedig over te gaan tot erkenning van Cyprus. ,,Wij beschouwen de niet-erkenning van een EU-lidstaat door een kandidaat-lidstaat als een paradox en een institutionele contradictie'', aldus lichtte Karamalís gisteren zijn besluit toe.

De Europese Unie is van plan om op 3 oktober onderhandelingen met Turkije over toetreding te starten. Verwacht wordt dat ze circa tien jaar gaan duren. Voor de start moeten alle 25 EU-landen hun fiat nog geven. Een van de startvoorwaarden betreft ondertekening door Ankara van het vernieuwde douaneverdrag met de EU, die vorig jaar met tien lidstaten is uitgebreid.

Tot de nieuwe EU-landen behoort ook Cyprus, het eiland in de Middellandse Zee waarvan het noordelijk deel sinds 1974 door Turkije wordt bezet. Ondertekening van het douaneverdrag wordt door de EU opgevat als impliciete erkenning van Cyprus, zo kwamen de EU-regeringsleiders in december 2004 overeen. Turkije heeft vorige week het betreffende verdrag ondertekend. Maar Ankara gaf daarbij een aparte verklaring uit waarin het stelt dat dit geen erkenning van Cyprus inhoudt.

Een woordvoerder van de Europese Commissie onderstreepte gisteren dat Turkije met de ondertekening van het douaneverdrag ,,de voorwaarden heeft vervuld'' die de regeringsleiders hebben gesteld voor de start van de toetredingsonderhandelingen. Hij zei dat ook de Commissie ,,zeer hecht'' aan de erkenning van Cyprus. Maar volgens hem is dit een zaak die ,,parallel'' aan deze onderhandelingen moet worden aangepakt in het kader van de pogingen die de Verenigde Naties doen om een duurzame regeling voor de kwestie-Cyprus te treffen. De woordvoerder noemde de ondertekening van het douaneverdrag een ,,stap'' naar Turkse erkenning van Cyprus.

De Nederlandse regering is niet blij met de uitlatingen van de Franse premier. De woordvoerder van minister Bot van Buitenlandse Zaken zegt dat Den Haag ernaar streeft dat de EU op één lijn komt in haar opstelling jegens Turkije. Volgens Villepin zal de kwestie aan de orde komen tijdens informeel overleg van de permanente vertegenwoordigers van de EU-landen in Brussel, later deze maand.