Nokia over zijn top heen

Jorma Ollila heeft het Finse Nokia naar een gouden tijdperk geleid.

De topman, die per 1 juni volgend jaar opstapt, nam het verlieslijdende banden-, elektronica- en kabelconcern bij de hand en zette alles op de opkomst van de mobiele telefonie. Hij had het niet alleen bij het rechte eind, maar Nokia voerde de strategie ook perfect uit.

De omzet steeg tijdens zijn bestuursperiode tot meer dan het tienvoudige. Om de omvang van die prestatie op waarde te kunnen schatten, moet je je bedenken dat de vroegere laarzenmaker nu ongeveer acht mobieltjes per seconde produceert.

Ollila was zeker niet onfeilbaar. Hij hield erg van overdrijven en prees de koers van Nokia eind jaren negentig tijdens de bloeiperiode van de telecomsector voortdurend de hemel in. Maar veel beleggers, met name diegenen die er vroeg bij waren, zullen hem dat graag vergeven. De aandeelhouders genoten tijdens zijn ambtstermijn van jaarlijkse rendementen van bijna 40 procent en dat ondanks de koersval van bijna 80 procent van de Nokia-aandelen sinds 2000.

En Ollila is er zelf ook niet slechter van geworden, dankzij Nokia's royale aandelenoptieregeling in de jaren negentig. De waarde van de door het management tussen 1998 en 2001 te gelde gemaakte opties bedroeg volgens één schatting alleen al 3,5 miljard euro. Dat komt overeen met zo'n 15 procent van de operationele winst van 23 miljard euro die Nokia in dezelfde periode heeft geboekt. Ollila was overigens beslist niet de enige die van deze aandelenopties profiteerde, maar hij was wel een van de grootste ontvangers.

Nokia's gouden tijdperk lijkt nu voorbij te zijn. De mobiele-telefoniesector bereikt het verzadigingspunt. De hoge winsten hebben, geheel conform de economische logica, tot een verheviging van de concurrentie geleid. Daardoor nemen de rendementen af. Het is lang niet zo leuk om te proberen zo'n onafwendbare daling tot staan te brengen als het is om leiding te geven aan de opkomst van een bedrijf. Daarom is het geen verrassing dat Ollila volgend jaar opstapt. Gezien de rijkdom die de topmanagers de afgelopen jaren hebben vergaard, zou het verrassender zijn als zij nog voldoende energie kunnen vinden om zich staande te houden in de concurrentieslag.

Onder redactie van Hugo Dixon. Voor meer commentaar: zie www.breakingviews.com. Vertaling Menno Grootveld.