Haal je polis aan de pomp

Pech voor Nederlandse beleggers als Shell Pensioenfonds en ABP, pensioenverzekeraar van een miljoen ambtenaren en leraren. De koersopdrijvende strijd om de overname van de Amerikaanse oliemaatschappij Unocal tussen thuisspeler Chevron en de Chinese concurrent CNOOC lijkt bekeken nu de Chinezen afhaken.

Volgens de meest recente informatie had ABP een pakket aandelen Unocal van zo'n 26 miljoen dollar. Voor Shell Pensioenfonds is het belang bescheiden: drie ton. Maar ja, in tijden van schrale rendementen geldt: alle beetjes helpen.

De strijd om de macht bij Unocal illusteert een zomerfeit: het is weer overnametijd. In Italië: de strijd om bank Antonveneta en tot afgelopen week ook een slag om de macht bij Banca del Lavoro. In Zwitserland kunnen aandeelhouders van meetapparatuurfabrikant Leica kiezen tussen een bod van het Zweedse bedrijf Hexagon en van de Amerikaanse Danaher.

In het Verenigde Staten lopen twee biedingen. Wie krijgt Maytag, producent van Hoover-stofzuigers (`want hij klopt en hij veegt en hij zuigt')? De Chinese witgoedmaker Haier ziet ervanaf. Concurrent Whirlpool bood meer: 1,44 miljard dollar. Maar investeringsmaatschappij Ripplewood is nog in de race.

In zijn bod op olieconcern Unocal stond CNOOC, de China National Offshore Oil Company, eigenlijk bij voorbaat op achterstand. CNOOC bood meer (18,5 miljard dollar tegen 17,6 miljard dollar), maar Chevron wist zich verzekerd van de instemming van Unocal.

Olie is niet alleen groot geld, maar ook grote politiek. De Amerikaanse commissie voor buitenlandse investeringen moest een oordeel vellen over de vraag of het staatsbelang in het geding is. Dat kost tijd en geld.

ASML, de chipmachinefabrikant uit Veldhoven, moest in 2001 zaken doen met de commissie bij de overname van de kleinere Amerikaanse concurrent SVG. De overname ging door, maar dreef de advocaten- en lobbykosten van ASML stevig op. Vervolgens moest het Veldhovense bedrijf op last van de commissie een dochter van SVG verkopen aan een Amerikaan om de nationale veiligheid te redden.

Nu Chevron Unocal lijkt te winnen, kan Nederland aan de slag. `Onze' kartelwaakhond NMa moet zich over de lokale gevolgen van de overname buigen. De overname was al officieel aangemeld bij de NMa.

En elders in Den Haag gaat men over tot de orde van de dag. CNOOC is meer dan een oliemaatschappij. De firma doet ook in logistiek, beleggingen en financiële diensten. Voor de verkoop van verzekeringen in China koos CNOOC uitgerekend voor een Nederlandse partner: Aegon.

    • Menno Tamminga