Geestige en getrouwe film naar ruimte-hoorspelserie

Alleen al het horen van de namen roept bij velen die zo rond de veertig zijn een glimlach op: Zaphod Beeblebrox, Ford Prefect en Slartibartfast, om nog maar te zwijgen van Marvin, de depressieve androïde, en een computer die Deep Thought heet. We hebben het over The Hitchhiker's Guide to the Galaxy, een multimedia-project avant la lettre. Begonnen als hoorspel in 1978, gevolgd door het eerste van vijf boeken in 1979 en een BBC-televisieserie in 1981. Schrijver Douglas Adams, aan wiens brein dit alles ontsproot, verkocht tussen de 15 en 20 miljoen boeken. Fans genoeg dus om ook een film te maken.

De filmversie, waaraan de in 2001 overleden Adams nog meeschreef, is verrassend trouw aan de van oorsprong (hoorspel, boeken) talige humor van Adams, die graag spotte met het gevoel van superioriteit dat aan de menselijke soort kleeft en er een absurd gevoel van logica op nahield met licht-filosofische trekjes. De (visuele) humor heeft iets van Monty Python en het sciencefictiongehalte ligt dichter bij Tim Burtons blaas-de-aarde-op-parodie Mars Attacks! dan bij War of the Worlds.

De `Hitchhiker's Guide to the Galaxy' is een boek waarin alle informatie staat die bekend is over het universum. Het boek speelt een prominente rol in de film: stukken eruit worden voorgelezen met de ultra-neutrale stem van Stephen Fry en van de bijbehorende illustraties zijn hilarische animatiesequenties gemaakt. Het boek komt in het bezit van Arthur Dent, een van de twee overlevenden die het opblazen van de aarde door de Vogons heeft overleefd. De aarde lag namelijk in de weg toen de Vogons hun interplanetaire snelweg wilden aanleggen. Dents leven wordt gered door zijn vriend Ford Prefect, `not from Guildford after all' maar zelf ook een alien. Samen met Trillian, de andere overlevende van de aarde, komen ze terecht bij de Vogons en worden ze gedwongen op zoek te gaan naar de computer Deep Thought (met de stem van Helen Mirren) die het antwoord weet op de vraag naar het wezen van `life, the universe and everything'.

Meer dan een coherent verhaal is The Hitchhiker's Guide een verzameling geestige sketches die aan de boeken zijn ontleend, met wat nieuw toegevoegde grappen in de geest van Adams. De proloog toont ons jonglerende dolfijnen – `a branier species than man' volgens de voice-over – met op de geluidsband het Pythoneske lied `So long and thanks for all the fish'. Aan het eind van de film verlaat je heerlijk opgewekt de bioscoop, lekker relativerend over `life, the universe and everything'.

The Hitchhiker's Guide to the Galaxy. Regie: Garth Jennings. Met: Martin Freeman, Mos Def, Sam Rockwell, Zooey Deschanel, Bill Nighy, John Malkovich. In: 39 bioscopen.

    • André Waardenburg