Opnieuw slachtoffer `bonnetjesaffaire'

Partijen in de Amsterdamse gemeenteraad rommelden met declaraties. Gisteren moest er weer een politicus opstappen. Na de VVD was nu het CDA aan de beurt.

Er zaten bijna drie maanden tussen, maar de uitgaven van de de partijen in de Amsterdamse gemeenteraad hebben weer iemand zijn functie gekost. CDA-fractievoorzitter Lucy Spee stapte gisteren op, nadat het bestuur het vertrouwen in haar had opgezegd. Een commissie had geconcludeerd dat de CDA-fractie ,,niet integer en onrechtmatig'' had gehandeld. En daar was Spee verantwoordelijk voor, zei de Amsterdamse CDA-voorzitter Martin de Jong gisteren. Per maand ontving zij dit en vorig jaar 1.250 euro extra onkostenvergoeding, die ze niet kon verantwoorden.

Vanaf haar vakantieadres in Toscane ontkent Spee haar verantwoordelijkheid niet. Daarom treedt ze ook af, zegt ze. Al was de onkostenvergoeding wel een erfenis van haar voorganger en huidig stadsdeelwethouder in Amsterdam Zuidoost Hans Res, voegt ze daaraan toe. ,,Ik hoop dat hij en de penningmeester ook hun verantwoordelijkheid nemen, zij zijn er directer bij betrokken.'' Hans Res was niet bereikbaar voor commentaar. Maar volgens voorzitter De Jong worden hij en de twee fractieleden G. Weenink en J. de Graaf – de politiek assistent van minister de Geus (Sociale Zaken) – ook gestraft. ,,Zij keren niet terug op de kieslijst.

Oud-fractievoorzitter Spee verwacht nu een ,,grote crisis'' binnen het CDA in de hoofdstad. Maar daar heeft het bestuur volgens haar niet over nagedacht. Ze moest telefonisch vernemen dat ze geen vertrouwen meer kreeg. Dat het rapport van de commissie er aan zat te komen, wist ze. ,,Maar we hadden voor volgende week een afspraak om de uitkomst te bespreken. En opeens moest het deze week, terwijl ik al op vakantie was.'' Onfatsoenlijk, stelt ze. ,,En dat van een partij die fatsoen zo hoog in het vaandel heeft.'' Het bestuur kan daarom ook een motie van wantrouwen van haar tegemoet zien.

De crisis in het CDA is het zoveelste hoofdstuk in wat in Amsterdam de `bonnetjesaffaire' is gaan heten. Het begon eind april toen uit onderzoek van de gemeentelijk accountantsdienst ACAM bleek dat veel partijen in de Amsterdamse gemeenteraad tamelijk creatief met de besteding van de fractiebudgetten omgingen. Dit geld, afkomstig van de gemeente, is bedoeld voor het ondersteunen van de fractiewerkzaamheden. Maar of het daar ook voor werd gebruikt, was niet altijd duidelijk omdat bonnetjes ontbraken.

Het eerste slachtoffer was wethouder Frits Huffnagel (VVD, Financiën). Hij had ook een extra onkostenvergoeding ontvangen, maar die niet bij de fiscus opgegeven. De PvdA zegde het vertrouwen in hem op en Huffnagel vertrok.

Daar bleef het niet bij. Voor een aantal partijen bleek het ondersteunen van fractiewerkzaamheden een ruim begrip. Zo gebruikte het enige raadslid van de lokale partij Mokum Mobiel, Gonny van Oudenallen, een deel van het budget om zichzelf in te huren voor het geven van advies aan zichzelf. In totaal voor ruim 20.000 euro. Leefbaar Amsterdam gaf onder andere geld uit aan consumpties, bloemen, pakken, openbaar vervoer en advocatenkosten.

Een commissie onder leiding van hoogleraar staatsrecht Douwe Jan Elzinga onderzocht in opdracht van de gemeenteraad de bestedingen. Begin juli presenteerde Elzinga zijn bevindingen. De regels moeten inderdaad aangescherpt worden, concludeerde hij, maar tevens waren veel uitgaven nu al als onrechtmatig aan te merken.

De extra vergoedingen van coalitiepartijen VVD en CDA bijvoorbeeld. Daardoor moesten ze respectievelijk bijna 20.000 euro en ruim 40.000 euro terugbetalen.

Dat het CDA nu met een ,,manke fractie'' zit – zoals ex-fractievoorzitter Spee het noemt – heeft volgens VVD-fractievoorzitter Eric van de Burg geen gevolgen voor de coalitie. ,,Ook zonder het CDA hebben wij met de PvdA meerderheid.''

    • Tom Kreling