Het casino is nog steeds open

Geld dat stom is, maakt nog niet recht wat krom is.

Na de deconfiture van het Amsterdamse bankiershuis Teixeira de Mattos in 1966 die talloze spaarders hun geld kostte, werd de wettelijke controle op banken ingrijpend verbeterd.

Na het bankroet van de kleine levensverzekeraar Vie d'Or in 1993, die duizenden polishouders dupeerde, forceerde minister Zalm van Financiën een opvangregeling voor levensverzekeraars die op de fles gaan.

Na het schaduw-bankieren dat de provincie Zuid-Holland een lelijke strop opleverde, zijn de regels voor geldbeheer van lagere overheden aangescherpt.

Na de beurskrach van 2002 verstevigde de toenmalige Pensioen- en Verzekeringskamer het toezicht op de pensioenfondsen.

Na de grote boekhoudschandalen ging het bedrijfsleven akkoord met nieuwe, wettelijk verankerde regels voor beter bestuur en effectiever toezicht door commissarisen en aandeelhouders.

Nu kijkt Nederland opnieuw met verwondering en verbazing naar twee financiële affaires: een organisator van tenniswedstrijden heeft ruim 100 miljoen euro van kennissen en andere beleggers zoekgemaakt. En een stichting die op last van de kantonrechter het (spaar)geld van zo'n driehonderd hulpbehoevende mensen beheert, blijkt een tekort van zes à acht ton te hebben. De kennissen van de tennis-organisator gaven hun geld kennelijk vrijwillig mee zonder veel documentatie of informatie. De personen onder bewindvoering hadden geen keus.

Beurswaakhond AFM waarschuwt regelmatig voor schimmige firma's die zonder vergunning beleggingen aanbieden. Dat is nuttig, maar kennelijk blijven sommigen geloven in rendementen van tientallen, ja honderden procenten. Helpt meer toezicht? Dat is twijfelachtig. Geld is de bron van alle kwaad. Extreme rendementen gaan steevast gepaard met extreme risico`s, waaronder het volledige verlies van de inleg. Casino's worden daar rijk van.

Het financiële gat bij de stichting die de bewindvoering deed roept louter vragen op over bestuur en toezicht. Een onafhankelijke accountant zal toch bij het eerste boekenonderzoek wel gewaarschuwd hebben tegen het gebruik van één rekening voor alle betalingen en ontvangsten voor een paar honderd cliënten?

Financiële instellingen en tussenpersonen hebben een zorgplicht: het belang van klanten dient voorop te staan. Dat is voor bewindvoerende stichtingen niet anders. Wanneer minister Zalm van Financiën over ruim een week terugkomt van vakantie kan hij een nieuw dossier openen: beter toezicht op bewindvoerders en vergelijkbare instanties.