Bush passeert Senaat en benoemt Bolton

De Amerikaanse president Bush heeft gisteren de omstreden neoconservatief John Bolton (56) per decreet benoemd tot ambassadeur bij de Verenigde Naties. Daarmee passeerde hij de Senaat.

De leden van de Amerikaanse Senaat konden het tot dusver, in een politieke strijd die vijf maanden heeft geduurd, niet eens worden over de kandidatuur van Bolton, die kritisch staat tegenover de VN.

Bush lichtte zijn beslissing toe in een verklaring vanuit het Witte Huis: ,,Deze post is te belangrijk om nog langer open te houden, vooral tijdens een oorlog [in Irak, red.] en een essentieel debat over hervormingen binnen de VN. Daarom heb ik vandaag mijn grondwettelijke recht gebruikt om Bolton aan te stellen.''

Nadat ambassadeur John Danforth in januari met pensioen ging, was het aan de Senaat om te beslissen over een door de president voorgedragen kandidaat. Vanaf de aanvang van de benoemingsprocedure hebben vooral Democratische senatoren zich met hand en tand verzet tegen Bolton, die onderminister voor wapenbeheersing en internationale veiligheid is geweest. Bolton heeft zich in het verleden herhaaldelijk zeer kritisch uitgelaten over de daadkracht van de VN en de samenstelling van de Veiligheidsraad. Tegenstanders portretteerden Bolton bovendien als een houwdegen met een horkerige manier van doen en beschuldigden hem van manipulatie en intimidatie van ondergeschikten die het met hem oneens waren. Maar uitgebreide onderzoeken naar zijn verleden hebben nooit misstappen aan het licht gebracht.

Wel gaf het ministerie van Buitenlandse Zaken vorige week toe dat Bolton een formulier, waarmee hij verklaarde de afgelopen vijf jaar niet te zijn gehoord inzake overheidsonderzoeken, onjuist had ingevuld. In 2003 is hij door een inspecteur van het ministerie ondervraagd over pogingen van de Iraakse leider Saddam Hussein om uranium te kopen in Niger. Het ministerie verklaarde dat Bolton ,,zich vergist'' had. De zaak over Niger is controversieel, omdat bewijzen tegen Saddam nooit zijn gevonden, terwijl president Bush deze beschuldiging aanvankelijk wel gebruikte als argument voor een Amerikaanse inval in Irak. De president kan een benoeming zelfstandig doordrukken als de Senaat met reces is. Dit gebeurt in geval van hoge posten slechts zelden.

Vorige week liet Witte-Huiswoordvoerder Scott McClellan doorschemeren dat er snel een benoeming zou komen. Inmiddels was er een half jaar geen Amerikaanse ambassadeur bij de VN. McClellan wees op het belang van een nieuwe ambassadeur met het oog op de VN-top in september. Sinds afgelopen vrijdag is de Senaat met zomerreces. Bush liet een eerder reces, rond Onafhankelijkheidsdag op 4 juli, onbenut. Door de benoeming per decreet zal Boltons ambtstermijn eindigen in januari 2007, wanneer een nieuw Congres aantreedt.

achtergrond pagina 5

hoofdartikel pagina 7