Heetgeblakerd

Meer gevallen van woordinfectie. Abdominabel in plaats van abominabel. De infectie wordt hier veroorzaakt door het `geleerde' woord abdominaal voor `de onderbuik betreffend'. Het gaat hier trouwens om een internationale infectie: ook aangetroffen in het Engels (onder meer in the Abdominable Snowman) en het Duits.

Accoderen in plaats van accorderen. Zonder twijfel is coderen hier van invloed. Op internet lezen we geregeld over webmasters die iets moeten accoderen of die iets hebben geaccodeerd. Een van de inconsequenties van de huidige spelling is dat je eerst met iets akkoord gaat (met dubbel k) om een en ander vervolgens te accorderen (met dubbel c). Beide woorden gaan terug op het Frans, op respectievelijk accord en accorder.

Advocado in plaats van avocado. Sommige woordinfecties kunnen buitengewoon aanstekelijk zijn. Ooit heb ik op een markt een vrouw advocado's horen bestellen. Ik vond dat zo grappig dat ik het heb overgenomen – niet voor bij de groenteman, maar voor in huiselijke kring. Nadeel: ik heb inmiddels zo vaak advocado gezegd dat het me ook per ongeluk zou kunnen ontvallen. De infectie is hier vanzelfsprekend afkomstig van het woord advocaat, ik vermoed eerder in de betekenis `drank met eigeel en brandewijn' dan in de betekenis `rechtsgeleerde'. Komt ook voor in het Engels en Duits.

Afdwingen in plaats van afdingen. Twee weken geleden gesignaleerd in deze krant: ,,Er valt het nodige af te dwingen op beslissingen van de IND.'' Doet het vooral goed op de sportpagina's: ,,Ajax heeft gewoon dik verdiend gewonnen. Was niks op af te dwingen.'' ,, PSV speelde vanavond gewoon goed en daar is niets op af te dwingen.''

Aluminimum in plaats van aluminium. Aluminium is een lastig uit te spreken woord. Je moet er echt je best voor doen. Aluminimum komt er veel makkelijker uit, mede onder invloed van minimum, en daarom lezen we het zo dikwijls. In kranten is het vaak aan te treffen op de economiepagina's, ook in samenstellingen als aluminimumconcern, aluminimumfabrikant, aluminimummijn (helemaal een tongbreker), aluminimumprijs, aluminimumsector en aluminimumverbruik. Ook deze komt internationaal voor, onder meer in het Engels, Duits en Frans.

Enig sinds in plaats van enigszins. In principe hoeft er niks mis te zijn met enig sinds. ,,Wij vonden haar al enig sinds het begin.'' Maar dat is niet hoe het in de volgende zinnen wordt gebruikt. ,,Er zal nog veel tijd over heen gaan voor dit trauma maar enig sinds aanvaard kan worden.'' ,,Enig sinds beschaamd stond ik op.'' Op internet lezen we honderden keren over mensen die bijvoorbeeld ,,enig sinds huiverig'' zijn, ,,enig sinds teleurgesteld'' of ,,enig sinds treurig''.

Geboren en opgetogen. Tot nu toe niet te vinden in de digitale krantenarchieven maar geregeld te horen op radio en tv. En ook op internet zijn er voldoende voorbeelden te vinden: ,,Ik ben geboren en opgetogen in België'', ,,Geboren en opgetogen in het Brabantse Drunen'' enzovoorts. De infectie komt natuurlijk van opgegroeid en van opgetogen in de betekenis `verrukt'. Komt waarschijnlijk vaker voor bij mensen die iets een beetje chiquer willen zeggen.

Heetgeblakerd in plaats van heetgebakerd. Vroeger werden baby's stevig in doeken gewikkeld – gebakerd – en waar mogelijk voor een vuurmand gelegd. Van een driftig iemand zei men schertsend dat hij al te heetgebakerd was, alsof de wijze van bakeren van invloed was geweest op zijn karakter. Maar ja, we bakeren niet meer, terwijl we des te meer zijn gaan genieten van een blakerende zon. En taarten kunnen lelijk geblakerd uit de oven komen. Gevolg: heetgeblakerd (ook met een spatie na heet). Verontrustende mededeling op een forum van de Taekwondo Bond Nederland: ,,Ik was inderdaad een beetje heetgeblakerd gisteren.''

Reacties naar sanders@nrc.nl

    • Ewoud Sanders