Deltaplan voor behoud filmcollecties

Een grootscheeps reddingsplan moet voorkomen dat de nationale collecties film verloren gaan. De Raad voor Cultuur adviseert staatssecretaris M. van der Laan (Cultuur) om 99 miljoen euro beschikbaar te stellen.

,,Geheugenverlies dreigt'', schrijft de raad vandaag in een brief aan Van der Laan. De raad, die door de staatssecretaris om een advies over de filmcollecties was gevraagd, doet de aanbeveling het benodigde bedrag verspreid over zeven jaar uit te keren aan het Filmmuseum (dat 34 miljoen krijgt) en het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid (65 miljoen). Zij beheren samen 45 duizend uur bedreigd filmmateriaal en moeten nauw samenwerken. De collectie van de Rijksvoorlichtingsdienst, in beheer bij Beeld en Geluid, zou voorrang moeten krijgen. Ook adviseert de raad de aanstelling van een consulent, die lokale en regionale archieven moet bijstaan in de strijd tegen de ,,sluipende vernietiging'' van hun materiaal.

Over de kwetsbare en in slechte staat verkerende collecties nitraat- en acetaatfilm wordt al 25 jaar de noodklok geluid. Het slechts gedeeltelijk opvolgen van eerdere adviezen maakt langer uitstel van een `inhaaloperatie' volgens de raad alleen maar duurder. ,,De beelden zijn de registratie van onze geschiedenis en documenteren daarnaast het ontstaan en de invloed van de hedendaagse beeldcultuur zelf'', schrijft de raad in haar Deltaplan voor het filmbehoud.

,,Er moet iets gebeuren'', zegt Rien Hagen, directeur van het Filmmuseum, ,,na al die jaren pappen en nathouden. Het is onvoorstelbaar dat in een maatschappij waarin je voortdurend door beelden wordt omringd en gestuurd, de geschiedenis van het beeld niet bewaard blijft.'' Ter illustratie wijst hij op de problemen vorig jaar om een goede kopie te vinden van Blue Movie, de legendarische film uit 1971 van Wim Verstappen. Volgens Hagen is vergeleken met de budgetten in andere sectoren van cultureel erfgoed een eenmalige uitgave van 99 miljoen voor film ,,niet eens zo'n hoog bedrag''.

Bij de conservering maken de betrokken instellingen onderscheid tussen het op duurzamer film overzetten van artistiek interessante films en het digitaal opslaan van informatieve, historische films. Voor het behoud van bioscoopkwaliteit is film op film opslaan duurzamer en goedkoper dan hoogwaardige digitale conservering. Ook voor bijvoorbeeld Polygoon-journaals wordt gestreefd naar behoud van de ,,oorspronkelijke ervaring van de filmkijker''.