Rechter: slechts één straf is passend en geboden

Letterlijke passages uit het vonnis in de zaak tegen Mohammed B., tot levenslang veroordeeld voor de moord op Theo van Gogh.

Betrokkenheid Hofstadgroep

Uit het dossier [...] komt het beeld naar voren van een netwerk van radicale jonge moslims, waartoe ook verdachte behoort en waarin hij wellicht een leidende of onderwijzende rol speelt. Leden van dit netwerk, ook wel bekend als de zogenaamde `Hofstadgroep', houden huiskamerbijeenkomsten, ook bij de verdachte, waarin een zekere Mohammed Bassem Al I. de gewelddadige jihad predikt. [...] Er zijn vingerafdrukken en bloedsporen van sommige leden van dat netwerk in de woning van de verdachte gevonden. Bij velen van hen zijn door verdachte geschreven [...] radicaal-fundamentalistische documenten aangetroffen. Mogelijk is [verdachte] financieel door leden van dit netwerk onderhouden. Op 2 november 2004 had verdachte de beschikking over een vuurwapen met bijbehorende munitie. Mogelijk is hem dat [...] door medestanders geleverd. Voorts hebben getuigen verdachte in de periode voorafgaand aan 2 november 2004 en op de dag zelf samen met anderen gezien op en nabij de Linnaeusstraat te Amsterdam. Al met al wel aanzwijzingen, maar niet het wettig en overtuigend bewijs voor een nauwe en bewuste samenwerking.

Terroristisch oogmerk

Verdachte heeft ter zitting verklaard Theo van Gogh te hebben vermoord uit geloofsovertuiging. Dit sluit [een] terroristisch oogmerk echter niet uit. [...] De moord is gepleegd in een drukke straat, tijdens spitsuur, op een bekende Nederlander, en op een gruwelijke wijze. Daar komt bij dat op het lichaam een brief is achtergelaten met dreigende inhoud, niet alleen aan Tweede-Kamerlid Hirsi Ali, maar ook aan geheel Nederland. [...] Al deze feiten [...] rechtvaardigen de conclusie dat de verdachte doelbewust heeft beoogd de Nederlandse bevolking vrees aan te jagen.''

Motivering straf

De moord [...] heeft een golf van afschuw en verontwaardiging over Nederland doen gaan. Theo van Gogh is op genadeloze wijze afgeslacht. [...] Bovendien heeft deze aanslag een destabiliserende werking gehad. Zo vond er in de dagen na de moord een aantal aanslagen plaats op moskeeën en islamitische scholen. [...]

De rechtbank stelt voorop dat ook bij de meest ernstige misdrijven [...] in beginsel het perspectief moet worden geboden dat [een pleger] op enig moment weer in de samenleving terug zal kunnen keren. Het opleggen van een levenslange gevangenisstraf [...] dient gereserveerd te blijven voor [...] zeer ernstige misdrijven. [...] Op de vraag van de oudste rechter of verdachte zich wellicht verder zal ontwikkelen en een eventueel minder radicale vorm van de islam zou kunnen aanhangen, heeft verdachte geantwoord dat hij elke dat tot zijn Heer bidt om hem te behoeden dat hij anders zal gaan denken dan hij nu denkt. Ook in zijn laatste woord [...] heeft verdachte [...] gezworen dat als hij weer vrij komt, hij precies hetzelfde zal doen.

[...] de rechtbank [komt] tot het oordeel dat vanuit het oogpunt van speciale preventie geen reëel uitzicht bestaat op resocialisatie [...] en terugkeer in de samenleving zonder dat dit een onaanvaardbaar gevaar met zich mee brengt. De samenleving moet dan ook maximaal beschermd worden tegen deze verdachte. In deze zaak is daarom slechts één straf passend en geboden, een levenslange gevangenisstraf.

Actief/passief kiesrecht

Ontzetting uit het kiesrecht is een bijkomende straf die tot doel heeft een veroordeelde uit te sluiten van het democratische proces. De gedachte van de officier van justitie achter zijn vordering is dat verdachte ook op deze wijze uit de maatshappij wordt geplaatst. [...] Verdachte verwerpt het democratisch stelsel in al zijn facetten. [...] de rechtbank [acht] de mogelijkheid niet reëel dat verdachte ooit gebruik zal maken van zijn actief of passief kiesrecht.