Woordje `sedert' in vraag brengt leerlingen in verwarring

Het Landelijk Aktie Komitee Scholieren (LAKS) heeft tot en met maandagavond bijna 58.000 klachten ontvangen over de examens in het voortgezet onderwijs. Gisteren ontving het LAKS 14.000 klachten. Er stonden elf vakken op het programma. De meeste klachten, ongeveer 3.000, gingen over het havo-examen Nederlands. In de samenvatting was voor veel scholieren het woordje `sedert' onduidelijk in de zin `Hoe zit het met het toerisme sedert de Tweede Wereldoorlog?'

Ongeveer 2000 klachten gingen over het examen economie op het vwo. Menigeen worstelde met de vraag `Bereken met hoeveel procent de algemene prijsindex in 2000 is veranderd ten opzichte van 1998'.

Een op de zeven eindexamenkandidaten geeft toe wel eens te spieken, blijkt uit een peiling op de website eindexamen.nl. Het is voor het eerst dat het LAKS dat heeft onderzocht. De organisatie raadt het iedereen af om te doen. ,,Gaat het mis dan kan je naar je diploma fluiten'', aldus de woordvoerder.

De examens duren nog tot en met vrijdag. Maar op die dag hoeven niet veel leerlingen op te draven. Op het programma staan dan onder meer Arabisch, Turks en Fries waar in totaal maar enkele tientallen scholieren examen in doen. Met slechts vier eindexamenkandidaten is Fries op het vwo het vak waar de minste animo voor is.

Voor het vwo stond behalve economie gisteren ook het vak filosofie op het programma. Rianne Groen van RSG 't Slingerbos in Harderwijk: ,,De tweede opgave gaat over rede en gevoel. De bron van Gustave Flaubert die wordt gegeven kan ik wel waarderen. Zijn meningen sluiten wel aan bij de ideeën van een gemiddelde zeventienjarige; hij heeft het namelijk niet zo op regels en beperkingen. Ik heb ondertussen wel veel moeite met beargumenteren waarom intellectuele deugden het niet zonder een gedreven, innerlijke bezieling kunnen stellen. Ik ben al een paar vragen tegengekomen waarbij ik me niet duidelijk kan herinneren of ze wel in de Bijbel van Paul van Tongeren stonden. De vragen zijn ook nogal vaag gesteld, ik krijg het verontrustende gevoel dat ik niet heel veel nuttigs kan opschrijven.'' Rianne was blij dat er nog een vraag volgde over Kant en de autonomie van het individu en over Nietzsche (,,tenminste nog iemand die niet overal het midden van wilde vinden. Lekker radicaal'').

Lucinde Bongers deed filosofie op het Stedelijk Gymnasium Schiedam. ,,Maar of ik het nou goed of slecht gemaakt heb, één positief ding aan het filosofie-examen blijft me bij. Filosofie blijkt toch te zijn wat ik ervan verwachtte toen ik het koos. De langdradige teksten en vragen die de aanloop naar het examen vormden hebben het goed weten te verbergen, maar het examen heeft het nu toch onthuld. Filosofie is zelfs meer dan nuttig. Filosofie is tóch leuk!''

Elke eindexamenkandidaat kampt met concentratieproblemen. Yvette Mol, school en woonplaats onbekend, hoort honden. ,,Het punt is, voor de buitenstaanders onder ons, tijdens de examens is de concentratie van de eindexamenkandidaat niet optimaal. Door kleine dingen kun je goed afgeleid worden. Een simpel voorbeeld; onze school staat in een hondenbuurt waarbij alle baasjes hun honden blijkbaar uitlaten rond 13.30 uur. Dat is prima, maar niet alle honden blijken goed met elkaar overweg te kunnen. Het is me in al die zes jaren nooit opgevallen, ik heb nooit wat gehoord, niks gezien maar inmiddels weet ik het maar al te goed.''

De volledige verhalen zijn te lezen op www.nrc.nl/scholieren