Slopen om de wijk te verbeteren

In Rotterdam worden in negentien wijken 13.500 goedkope, vaak naoorlogse huurhuizen gesloopt en vervangen door 14.500 nieuwbouwwoningen. Dat hebben Rotterdam en minister Dekker (Volkshuisvesting) afgesproken.

Deze `herstructurering' van de wijken moet ervoor zorgen dat de bevolkingssamenstelling minder eenzijdig wordt. Er komen duurdere huurwoningen en koopwoningen. Ook het winkelbestand en de openbare ruimte worden verbeterd.

Over het hele land vindt herstructurering plaats in 53 wijken in 30 steden. In deze wijken wonen in 495.000 huurhuizen ongeveer één miljoen mensen. Bijna eenvijfde van deze huizen wordt vervangen (60.000), gerenoveerd (28.000) of verkocht (8.200). Minister Dekker betaalt aan de herstructurering mee via het Investeringsfonds Stedelijke Vernieuwing. Het meeste geld wordt opgebracht door gemeenten, woningcorporaties en projectontwikkelaars.

In Rotterdam gaat het bij de herstructurering niet alleen om `beruchte' wijken als Spangen en Katendrecht, maar ook om een voorbeeldwijk van het Nieuwe Bouwen als Pendrecht. Deze in de jaren vijftig verrezen wijk was internationaal vermaard om de ruime, zonnige arbeiderswoningen en het vele groen. De afgelopen vijftien jaar raakte de wijk in verval: de lage huren bleken een grote aantrekkingskracht te hebben op kansarme nieuwkomers.

Het `spreidingspleidooi' van Rotterdam, waarvan een inkomenseis voor nieuwkomers in bepaalde wijken landelijk beleid wordt, vindt zijn oorsprong in Pendrecht. Deelgemeentebestuurder Dominic Schrijer van Charlois, waaronder Pendrecht valt, pleitte anderhalf jaar geleden voor een gelijkmatiger spreiding van kansarme nieuwkomers.

In Pendrecht valt nu 80 procent van de huizen in de categorie `goedkoop'. Na de herstructurering moet dat 60 procent zijn. Vooralsnog blijkt het echter moeilijk huizen te verkopen in deze wijk: nieuwbouwhuizen van 2,5 ton blijven leeg staan. Om hier wat aan te doen, heeft de woningcorporatie de erfpacht weer ingevoerd: mensen betalen wel het huis, maar niet de grond. Die huren ze voor een langzaam oplopende prijs.

Een andere vorm van herstructurering is het moderniseren van uit de tijd geraakte woningen. Zo is besloten om de beroemde `vissenkomflats' in Pendrecht (genoemd naar uit de gevels stekende ramen met afgeronde hoeken) te slopen, maar van twee appartementen één te maken. Deze worden nu verkocht voor minder dan een ton.